مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

الزامات سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری در جمهوری اسلامی ایران با استفاده از روش فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه شاهد تهران
2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی/دولتی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی چیستی الزامات سیاست گذاری علم،فناوری و نوآوری در جمهوری اسلامی ایران به روش فراترکیب انجام شده است. در این فراترکیب کیفی، جامعه پژوهش شامل تمامی مقاله های مرتبط در راستای اهدف پژوهش بوده است.ابزار گردآوری اطلاعات این پژوهش کیفی به صورت کتابخانه ای و با بررسی مقالات علمی پژوهشی از طریق جست وجو در منابع مربوطه، با انتخاب مناسب کلیدواژه و رصد پایگاه های اطلاعاتی است.در این فراترکیب کیفی، جامعه پژوهش شامل تمامی مقاله های مرتبط در راستای اهدف پژوهش بوده است. در مجموع 59 مقاله براساس کلیدواژه های مناسب یافت و براساس ملاک ورود عنوان، 11 مقاله حذف و براساس ملاک خروج بررسی چکیده و محتوا 24 مقاله حذف و در نهایت 24 مقاله انتخاب شد.در نتیجه یافته های حاصل از پژوهش به استخراج 198 کد اولیه درکدگذاری باز، ۵۹ مولفه فرعی درکدگذاری محوری و در نهایت در کدگذاری انتخابی توسط،پژوهش گر 8 مولفه اصلی(1- توجه به بازیگران،ذینفعان و نهادهای واسط 2- توجه به بخش خصوصی 3- توجه به دانشگاه ها و تعاملات بین المللی با انتقال دانش و تجربیات 4- وجود پایگاه و منبع اطلاعاتی جامع و واحد 5- وجود یک مرکز و نهاد واحد در خط مشی گذاری،دراجرا، ودر نظارت و ارزیابی 6-وجود یک مدل منسجم جهت یکپارچگی بین سیاست گذاران،مجریان و قوانین و اسناد بالادستی 7- تکمیل و ایجاد زیر ساخت مناسب با شناسایی وضعیت موجود،تبیین اشکالات موجود و ارائه راهکار 8- وجود یک ساز وکار مناسب در ارزیابی) به عنوان الزامات سیاست گذاری علم،فناوری و نوآوری شناسایی گردید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

6- منابع:
 
6-1- منابع فارسی
-آیدی، دن. (1377).فلسفه تکنولوژی، ترجمه شاپور اعتماد، تهران . نشر مرکز.
-بهروز، امیرحسام؛ پورعزت،علی اصغر؛ دژپسند، فرهاد و امیری، مجتبی(1398). آسیب شناسی بودجه ریزی پژوهش و فناوری در ایران با استفاده از روش فراترکیب.نشریه علمی و پژوهشی مدیریت نوآوری:سال هشتم،شماره 4.زمستان 1398 صص 122 -85 .
باقری نژاد جعفر و سیدان سیده محیا. تدوین سیاست علم، فناوری و نوآوری برای کشورهای در حال توسعه: ارائه مدل مفهومی و تحلیل تطبیقی نشریه صنعت و دانشگاه ، بهار و تابستان 1394شماره27-28: 13-2
-باقری زاده، سید محمد(1390). سیاست گذاری علم وفناوری عنصر بـی همتـای ارزش آفرینی،فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی:شماره 17. بهار 1390صص13- 5.
-پیوسته،صادق(1398)،سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری: ابعاد و پیامدهای اجتماعی،ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری و نوآوری،سال یازدهم، شماره 2 ،تابستان 1398: 57-43.
-چاپرک، علی و حاجی حسینی، حجت اله(1395)،رابطه علم و فنّاوری از منظر سیاست گذاری، آموزش مهندسی و حوزه عمومی،راهبرد فرهنگ، شماره سی و چهارم، تابستان 1395: 61-45.
حاجی حسینی، حجت اله؛ کریمیان، زهره(1398)،فرآیند سیاست گذاری و حکمرانی علم، فناوری و نوآوری، ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری و نوآوری،سال یازدهم،شماره2 ،تابستان 1398: 91-86 .
-دانایی فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدی؛ آذر، عادل(1392).روش شناسی پژوهس کیفی در مدیریت: رویکردی جام. تهران: نشر اشراقی
-دلاور، علی (1392).روش تحقیق در روش شناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات ویرایش.
-زارع، احمدآبادی حبیب؛ صفاری دربرزی، علی؛ عندلیب اردکانی، داود؛ سلامی، سیدرضا و مالکی نژاد، پوریا(1400). طراحی مدل نقشه شناخت فازی عوامل مؤثر بر سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری در منطقه ویژه علم و فناوری استان یزد.مدیریت بهبود:شماره 1. بهار 1400صص179-149.
- سرآبادانی، ابوالقاسم؛ طباطبائیان سید حبیب اله؛میرمعزی سیدحسین؛امیری مقصود.(1395). ارتقای کیفیت سیاست گذاری علم وفناوری با رویکرد اسلامی ایرانی،یک مطالعه کیفی.پژوهش های نوین در تصمیم گیری:دوره1.بهار1395.صص 173-151.
-ساروخانی، باقر(1390).روش های تحقیق در علوم اجتماعی-روش های کمی آمار پیشرفته. تهران: نشر دیدار.
-سلامی، سیدرضا؛ تقوی فرد، محمد و سلطان زاده، محمد(1389)،شناسایی عوامل مؤثر بر سیاست گذاری علم و فناوری (مطالعه موردی : شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی ایران،فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت،سال چهارم،شماره13،زمستان 1389: 59-43.
- سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی،11/9/1382
 -طباطبائیان، سیدحبیب اله؛ فاتح راد، مهدی و شجاعی، سید محمد حسین(1388). ارزیابی پیاده سازی سیاست های علم و فناوری مراکز تحقیقاتی دستگاه های اجرایی. فصلنامه علمی پژوهشی،سال دوم،شماره3،پاییز 1388.صص 74-61.
-قاضی نوری، سید سروش و ردائی نیلوفر(1398). چارچوب تدوین برنامه های سیاستی علم، فناوری و نوآوری.ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری و نوآوری:سال یازدهم.شماره 2 .تابستان 1398.صص542-527.
-قاضی نوری سیدسپهر و قاضی زاده سیدسروش. مقدمه‌ای بر سیاست‌گذاری علم فن‌آوری و نوآوری.تهران: مرکز انتشارات علمی دانشگاه تربیت مدرس 1396.
-قلی پور حسین.(1396). موضوعات، مطالعات و افق های روانشناسی اجتماعی علم؛ پیشنهاداتی برای خط مشی گذاران علم و فناوری. سیاست نامه علم و فناوری دوره هفتم پاییز 1396 شماره 3 :16-5.
کاظمی نجف آبادی، عباس و غفاری، علیرضا(1397)،توسعه ی صنعت ساخت داخل تجهیزات بخش بالادستی نفت کشور، ارزیابی نظام حقوقی در چارچوب سیاست های کلی علم و فناوری،مطالعات حقوق انرژی،دورة 4 ،شمارة 1 ،بهار و تابستان 1397: 239-211.
-گودرزی، مهدی؛ علیزاده، حسین رضا؛ غریبی، جلیل و محسنی کیاسری، مصطفی(1393).آسیب شناسی سیاست های علم وفناوری در ایران ،تحلیلی بر برنامه های پنج ساله توسعه.فصلنامه مدیریت توسعه فناوری:دوره دوم. شماره 2. پاییز 1393.صص 161-137.
-گل افشانی، ناهید(1385). روایی و پایایی در پژوهش کیفی. مدیریت فردا، سال4، شماره 13 و14. ص 41-33.
- علائی آرانی ،محمد؛ نقشینه ،نادر و طاهری، سید مهدی (1391). شاخص های خروجی علم و فنّاوری در جمهوری اسلامی ایران: مطالعه موردی رابطه میان پروانه های ثبت اختراع و تولیدات علمی مخترعان ایرانی. پژهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات (علوم و فناوری اطلاعات سابق): دوره 27 .تابستان 1391. شماره 4.صص 1033-1052.
-موسی خانی، محمد؛ ثقفی، فاطمه؛ حسن زاده، محمد و صادقی، محمد ابراهیم(1399). ارائه ی چارچوب سیاست گذاری فناوری های نوین با استفاده از شناسایی عوامل موثر بر توسعه ی نظام نوآوری فناورانه با رویکرد فراترکیب) . نشریه تصمیم گیری و تحقیق در عملیات: دوره 5.شماره 1.بهار 1399.صص 27-13.
  -مقیسه، زهره و شکرزاده، نگین(1399). تحلیل مقاله های حوزه سیاست گذاری علم و فناوری در کشورهای جهان در بازه زمانی 2019-1980.رهیافت:شماره 78. تابستان 1399.صص 50-37.
   -محمدی، سعید و اسفندیاری، رجب(1399). مرور نظام مند و فراتحلیل کیفی پژوهش های آینده نگاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری،.نشریه علمی آینده پژوهی انقلاب اسلامی:شماره 1.تابستان 1399.صص 164-127.
 -موسوی، آرش و الستی، کیوان(1398). چارچوبی برای تحلیل نظاممند اخلاق سیاست گذاری علم و فناوری.ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری ونوآوری:سال یازدهم.شماره2. تابستان 1398 .صص41-29.
میرعمادی،سید ایمان(1398)، نظام ملی نوآوری و نقش آن در بهبود سیاستهای علم، فناوری و نوآوری،ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری و نوآوری،سال یازدهم، شماره 2 ،تابستان 1398: 154-135.
   -مرادی پور، حجت اله؛ حاجیانی، ابراهیم و خلیفه سلطانی، حشمت(1396). رهیافتی به پیامدهای سیاست گذاری علم و فناوری در ایران براساس تحلیل اسناد بالادستی.پژوهش در نظام های آموزشی.شماره 37.تابستان 1396.صص 177-152.
محسنی منوچهر،(1387). اصول جامعه شناسی علوم پایه.تهران: انتشارات طهوری. -
 -مهدوی، محمد نقی ؛ غفرانی، محمد باقر. بررسی تطبیقی تجارب سیاست گذاری علم وفناوری در ایران .رهیافت: شماره 24 .بهار و تابستان 1380 .صص 93 - 110.
  -نبوی مجید(1395). نیازهای اطلاعاتی سیاست گذاران علم و فناوری در ایران.فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران:دوره 33.شماره1.پاییز1396.صص 98-77 .
- نوروزی، ناصر؛ الهی، شعبان؛ حسن زاده، علیرضا و حاجی حسینی، حجت اله(1393). ارائه چارچوبی از ابزارهای سیاستی علم و فناوری، با استفاده از رویکرد فراترکیب.نشریه علمی وپژوهشی مدیریت نوآوری:سال سوم. شماره2. تابستـان 1393.صص 103-124.
-یمنی دوزی سرخابی، محمد؛ محجوبیان، احمد؛ نصراللهی نیا، فاطمه و نصیری، حسین(1398)،تحلیل روشمند محتوای مقالات فصلنامه سیاست علم وفناوری: 1387 تا 1396،فصلنامه علمی،پژوهشی  سیاست علم و فناوری،سال یازدهم،شماره ۳،پائیز 1۳98: 14-1.
6-2- منابع لاتین
-Borrus, M., & Stowsky, J. (1997). Technology Policy and Economic Growth. (No. 97-1997). Working paper.
-Dosi, Giovanni, Patrick Llerena, and Mauro Sylos Labini. The relationships between science, technologies and their industrial exploitation: An illustration through the myths and realities of the so-called ‘European Paradox’ Research policy 35, no. 10 (2006): 1450-1464.
-Guellec, Dominique, and Bruno Van Pottelsberghe de la Potterie. From R&D to productivity growth: Do the institutional settings and the source of funds of R&D matter?. Oxford bulletin of economics and statistics 66, no. 3 (2004): 353-378..
-Kivimaa, Paula, and Florian Kern. Creative destruction or mere niche support? Innovation policy mixes for sustainability transitions. Research Policy 45, no. 1 (2016): 205-217.
Lundvall, B. Å., & Borrás, S. (2005). Science, technology and innovation policy. The Oxford handbook of innovation, 599-631.
-Mastroeni, Michele, Joyce Tait, and Alessandro Rosiello. Regional innovation policies in a globally connected environment. Science and Public Policy 40, no. 1 (2013): 8-16.
-Neal, H.A., Smith, T. & McCormick, J. Beyond Sputnik: U.S. Science Policy in the 21st Century. 2008; University of Michigan Press.
-Pelkonen, A. (2006).The problem of integrated innovation policy: Analyzing the governing role of the Science and Technology Policy Council of Finland. Science and Public Policy, 33(9), 669-680.
-Rothwell, R. (1994). Towards the fifth-generation innovation process. International marketing review, 11(1), 7-31.
-Surana, Kavita, Anuraag Singh, and Ambuj D. Sagar. Strengthening science, technology, and innovation-based incubators to help achieve Sustainable Development Goals: Lessons from India. Technological Forecasting and Social Change 157 (2020): 120057.
-Shapin, S. (2007). Science and the modern world.
Yi, Chan-Goo; Kwon, Ki-Seok; Kim, EunMi; Oh, HyounJeong & Jeong, Seohwa(2018), Reflection and Challenge for Science and Technology Policy Studies in Korea,Asian Journal of Innovation and Policy,Volume 7, Issue 2: 382-410
-Ziervogel, Gina, Emma Archer van Garderen, and Penny Price. Strengthening the knowledge–policy interface through co-production of a climate adaptation plan: leveraging opportunities in Bergrivier Municipality, South Africa. Environment and Urbanization 28, no. 2 (2016): 455-474.