مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

طراحی مدل مؤلفه‌های فرهنگ مقاومت در میان بسیجیان (مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قشم ، قشم ، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران
3 استاد،گروه مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قشم ، قشم، ایران
چکیده
این پژوهش باهدف طراحی الگوی فرهنگ مقاومت در میان بسیجیان(مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد) انجام‌شده است. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نوع دادها آمیخته است. مشارکت‌کنندگان بخش کیفی خبرگان علمی و دانشگاهی مدیریت فرهنگی، علوم سیاسی و مدیران اجرایی فرهنگی هستند که با روش نمونه‌گیری هدفمند با 20 نفر از آنان مصاحبه به عمل آمد. استراتژی این پژوهش در بخش کیفی داده بنیاد مبتنی بر رویکرد ظاهر شونده و روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات بر اساس گام‌های کدگذاری گلیزر است. در مرحله کمی، جامعه آماری بسیجیان نهادهای فرهنگی و مدیران حوزه‌های مقاومت بسیج استان کهگیلویه و بویراحمد به تعداد 750 بود، حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 254 نفر و نمونه‌گیری به روش طبقه‌ای انجام شد. ابزار تحقیق در مرحله کمی پرسشنامه استخراج‌شده از مرحله کیفی بود. اعتبارسنجی مدل با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و استفاده از نرم‌افزارهای Spss 22 وLisrel8 و Excel انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل دادها نشان داد که عوامل محوری فرهنگ مقاومت در میان بسیجیان شامل جامعه‌پذیری و گفتمان سازی، نگرش و باور و هویت انقلابی می‌باشد و عوامل تقویت‌کننده فرهنگ مقاومت در میان بسیجیان معنویت‌گرایی و روحیه جهادی است. همچنین عوامل بسترساز توسعه اجتماعی و اخلاق‌مداری، فرهنگ محیطی، مبارزه با سلطه و مشارکت هستند و در مسیر اجرای الگوی فرهنگ مقاومت در میان بسیجیان همواره موانعی وجود دارد که برای حل آن‌ها نیازمند تدابیر مختلفی می‌باشد، جناح‌بازی سیاسی و رذایل اخلاقی ازجمله موانع شکل‌گیری این الگو می‌باشند، پیاده‌سازی الگوی فرهنگ مقاومت دارای پیامدهای از قبیل امنیت پایدار و جهانی‌شدن است.
کلیدواژه‌ها

6- منابع
6-1- منابع فارسی
مقاله­ها
اسدی، حیدر و رجبی، هادی،(1396). نقش فرهنگ مقاومت در امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست، دوره 4، شماره 16. ص 87-104.
-اخوان کاظمی، مسعود؛ شاه ملکی، حامد،(1400)، مؤلفه‌های مقاومت در فرهنگ سیاسی جنبش انصار الله یمن،  فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، دوره: 10، شماره 1. ص 75-105.
-بسیج، احمدرضا(1395)، فرهنگ اسلامی در تقابل با نسبیت فرهنگی، فصلنامه قدرت نرم، دوره 6، شماره 1، ص 7-27.
بدرخانی، علی؛ بحرینی، نسرین، (1400). الگوی مردمی در پشتیبانی اقتصادی و تأمین نیروی انسانی در شرایط جنگ تحمیلی و تحریم‌های غرب. پژوهش‌های معاصر انقلاب اسلامی, 3(9), 23-42.‎
-بوداقی، حسین، شادی، سمیرا،(1393). ابعاد، شاخص‌ها و مؤلفه‌های مدیریت جهادی در فرهنگ غدیر، سومین همایش بین‌المللی فرهنگ غدیر الگوی مدیریت جهادی.تهران.
پوستین چی، زهره،(1401). تأثیر متقابل عوامل فرهنگی اجتماعی و دفاع مقدس، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، دوره: 8، شماره1، ص 136-111.
-بیگی، جمال؛ قربانی، ابراهیم،(1398)، ارزیابی نقش نهاد بسیج به‌مثابه الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی شهرستان مهاباد،  فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، دوره 7، شماره 14، ص 134-114.
 -حسن‌زاده، محمد و جباری، حسن،(1398) ، فرهنگ مقاومت و بایسته‌های دفاعی امنیتی گام دوم انقلاب اسلامی از منظر مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)، اولین همایش سراسری قدرت نرم انقلاب اسلامی با محوریت «چهار دهه مقاومت و بایسته‌های فرهنگی گام دوم انقلاب اسلامی»، تهران.
-جمشیدی، محمدحسین؛ اسلامی محسن(1396). تفکر و فرهنگ بسیجی در اندیشه امام خمینی(ره)، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره7، شماره 16، ص 42-64.
-رنج دوست؛ شهرام، شوکتی، سعادت، (1401). تعلیم و تربیت اسلامی با تأکید بر فرهنگ مقاومت در ایران(دلایل و الزامات)، هشتمین همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم تربیتی و روانشناسی ایران،تهران.
-زارعی، غفار؛ قاسم پور، سلیمان؛ حقیقی، علی‌محمد،(1402)، نقش فرهنگ مقاومت بر تهدیدات امنیتی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خاورمیانه از منظر سازه‌انگاری، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای.
-ظهیری، هوشنگ،(1400)، تحلیل نظری عوامل جامعه‌شناختی و مدیریتی مؤثر بر فرهنگ ایثار و مقاومت و ارائه راهکارها، دومین همایش ملی بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی مبتنی بر بیانیه گام دوم، تهران.
-فلاحی، علی(1397)، سرمایه اجتماعی میانی در کشور با تأکید بر سازمان بسیج و رابطه آن بااحساس امنیت در استان‌ها، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج،سال بیست و یکم، شماره80،  ص 86 تا 114.
-محمدی، محمود، (1392).  اسلام‌گرایی؛ گفتمان مقاومت، جامعه‌شناسی تاریخی، دوره 5، شماره 2،ص 71-91.
-مخبر‌دزفولی، محمدرضا؛ محمد، اسحاقی و عظیمی‌طرقدری، محمد،(1394). واکاوی تهدیدات فرهنگی ماهواره‌ای و تدوین راهبردهای مقابله، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک،  دوره 13، شماره 64 ، ص53-76.
- ، عباس، (1393)، نقش ساختار سیاسی در سیاست‌گذاری فرهنگ مقاومت، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، دوره 17، شماره 62. ص5-31.
-ملکی‌راد، محمود،(1400).کارکرد معرفتی و ارزشی فرهنگ انتظار در تعمیق راهبرد مقاومت با تاکید بر مکتب شهید سلیمانی، دوفصلنامه جامعه مهدوی، دوره 2، شماره 2 ، ص125-156.
-ملک زاده، محمد،(1399). تقویت فرهنگ مقاومت و اقتدار نظامی؛ راهبرد دفاعی آیت الله خامنه ای در نظام اسلامی،هفتمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم انسانی، مدیریت و کارآفرینی ایران،تهران.
-میر قادری، فضل اله؛ کیانی، حسین، (1391). بن‌مایه‌های ادبیات مقاومت در قرآن، فصلنامه ادبیات دینی،دوره 1، شماره1.
-نادری مایوان، رمضان علی و علیزاده، رضا،(1396). راهکارهای انتقال ادبیات مقاومت و فرهنگ ایثار و شهادت به نسل جدید، نخستین همایش ادبیات مقاومت با محوریت شهدای دانشجو استان خراسان شمالی، بجنورد.
ناظمی اردکانی؛مهدی و خالدیان، صفرعلی،(1397). مؤلفه های فرهنگی گفتمان مقاومت اسلامی در جهان اسلام، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره2، دوره26، ص 59-86.
کتاب­ها
-قرآن کریم.
-امام خمینی، سید روح اله (1361). صحیفه نور، انتشارات: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 21 ج .
-کاووسی؛ اسماعیل، (1399). سازمان و مدیریت نهادها و مراکز فرهنگی، انتشارات: جهاد دانشگاهی واحد استان قم.
-فرهنگ، احمد (1391). فرهنگ مقاومت و مقاومت فرهنگی، قابل‌دسترسی در: http: //farhangoffice. parsiblog. Com
- مصلی نژاد، عباس (1396).فرهنگ سیاسی ایران، تهران، نشر فرهنگ صبا. چاپ هفتم.
-متقی، ابراهیم؛ بقایی،خرم و رحیمی، میثم(1398). بررسی سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر(بر اساس رویکرد واقع‌گرایی تهاجمی)، نشریه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، دوره 5، شماره9،
-والی زاده، اسماعیل (1388). تهاجم فرهنگی و راه‌های مقابله با آن، ماهنامه معارف، شماره 69،
منابع اینترنتی
-بیانات مقام معظم رهبری در دیدار متصدیان مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی26/9/1399.
-بیانات مقام معظم رهبری در جشن بزرگ منتظران ظهور 3/9/1387.
-بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با سپاهیان و بسیجیان 2/9/1377.
-بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با فرماندهان نواحی و پایگاه‌های گردان‌های بسیج سراسر کشور 8/9/1374.
6-2- منابع لاتین
Articles
-Creswell John W. (2012) "Educational research, planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research", NY: Pearson. 429
-Glaser, B. G. (1978). Theoretical sensitivity: Advances in the methodology of grounded theory: Sociology Press, Mill Valley, USA.74
-Glaser, B. G. (1992). Basics of grounded theory analysis: Emergence vs. forcing. Mill Valley, CA: Sociology Press.
-Hsiung, K.S., Colditz, J.B., McGuier, E.A. et al. Measures of Organizational Culture and Climate in Primary Care: a Systematic Review. J GEN INTERN MED 36, 487–499 (2021). https://doi.org/10.1007/s11606-020-06262-7
-Moreillon, J. (2013). Building bridges for global understanding: Cultural literature collection development and programming. Children & Libraries, 11(2), 35.
-Schein, E. H. (2017). Organizational Culture & Leadership. John Wiley & Sons, 5th edition, USA.
-Taylor, L. (2010). “From Ways of Life to Lifestyle TheOrdinari-ization'of British Gardening Lifestyle Television, European Journal of Communication, 17(4), 479-493.
-Warrick, D. D. (2017). What leaders need to know about organizational culture. Business Horizons, 60(3), 395-404.