مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

مبانی و الزامات حکومت‌داری و رهبری مبتنی بر اندیشه‌های قرآنی آیت الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه معارف،واحد کرمانشاه،دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه،ایران.
2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی مبانی و الزامات حکومت‌داری و رهبری مبتنی بر اندیشه‌های قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای است. برای تحقق هدف نامبرده، سخنان و بیانات مقام معظم رهبری (مدظله) با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی براساس مدل باردن (1375) مورد واکاوی قرار گرفته است. براین اساس با مراجعه به سخنرانی‌ها، متون و یادداشت‌های مرتبط با موضوع از منظر ایشان که بیشتر با توجه به آیات قرآن بود، عناوین اصلی و فرضیه‌ها شکل گرفته و پس از آن با دقت در مضامین و عبارات و کدگذاری آن‌ها، تلاش گردید تا معانی پنهان روابط میان آن‌ها در قالب مبانی و الزامات شکل داده شود. یافته‌های پژوهش در 4 مؤلفه اصلی « انجام وظایف، مسئولیت‌ها و تکالیف»، «توجه به ارزش‌ها و اخلاقیات»، «حاکمیت قانون» و «پاسخگویی و کنش مناسب» همراه با 13 مقوله فرعی و 32 کد شناسایی و آشکار شدند. تحلیل یافته‌ها نشان داد عوامل نامبرده در اندیشه مقام معظم رهبری به عنوان رهبر بزرگ جهان اسلام بر پایه تعالیم قرآن و اندیشه ناب اسلامی بوده و دستورالعمل کامل و مناسبی برای تحقق حکومت‌داری اسلامی و رهبری شایسته است که سازوکارهای مناسبی را برای رهبران سایر کشورهای اسلامی و مدیران سطوح پایین‌تر کشور در راستای انجام مسئولیت‌های خود به صورت شایسته فراهم می‌گرداند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  1. 6- منابع

    6-1- منابع فارسی

    مقاله­ها

    1. امیرکبیری، علیرضا (1385). « بررسی رابطه بین سبک رهبری تحول آفرین و تبادلی با تعهد سازمان کارکنان»، فصلنامه فرهنگ مدیریت، سال چهارم، شماره چهاردهم، پاییز و زمستان، صص117-142.
    2. انجم­روز، متین (1402). «نظم گفتمانی حاکم بر سیاست­گذاری عمومی پس از انقلاب اسلامی در ایران»، فصلنامه گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی، 2(1)، پیاپی 5، ص 22-49.
    3. تبارمقری، رحمت عباس؛ هاشمی میارکلایی، سیدمحمد (1400). « مکانیزم­ها و راهبردهای تحقق نظم جهانی دینی از دیدگاه آیت الله خامنه­ای»، مطالعات الگوی پیشرفت ایرانی- اسلامی، سال9، شماره 4، پیاپی 20، ص 204-177.
    4. حجازی­فر، سیعد؛ رهنورد، فرج­اله؛ لطیفی، میثم؛ طهرپور کلانتری، حبیب اله (1396). «بررسی مطالعات حاکمیت اسلامی در ایران با استفاده از روش فراترکیب»، فصلنامه علمی مدیریت سازمان­های دولتی، دوره6، شماره 1، ص 82-63.
    5. حسین­پور، داود؛ قربانی­زاده، وجه­اله؛ رضایی­منش، بهروز؛ علیخانزاده، علیرضا (1399). « تحلیلی بر مطالعات حکومتداری از دیدگاه امام خمینی(ره) با بهره گیری از روش فراترکیب»، مدیریت و پژوهش­های دفاعی، شماره 90، ص 136-109.
    6. ساغری، جواد؛ صفاوردی، سوسن؛ بخشایشی اردستانی، احمد، حاتمی، محمدرضا (1401). «مفهوم شناسی حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی آیت اله العظمی خامنه­ای»، جامعه شناسی سیاسی ایران،  سال 5، شماره 6، صص 1983- 2004.
    7. شاهرخی، سیدحامد (1390). « نقش مردم در جکومت اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری و شهید صدر»، فرهنگ پژوهش، شماره 12، ص41-2.
    8. شفیعی، عباس؛ پیروز، علی­آقا (1400). «واکاوری نقش رهبری نرم در جامعه از منظر امام علی (ع)»، پژوهشنامه علوی، دوره12، شماره 24، پیاپی 24، صص 24-3.
    9. علیپورگرجی، محمود؛ موسیوند، یوسف (1400). «جایگاه رهبری در نظام سیاسی اسلاماز نظر آیت­اله خامنه­ای»، سیاست پژوهی، دوره8، شماره 23، ص 15-2.
    10. موسوی، سیدهادی؛ دیرباز، عسکر؛ قدسی­فر، نصیبه (1401). « مبانی منشائیت و مشروعیت حکومت اسلامی از دیدگاه آیت­اله خامنه­ای»، تحقیقات بنیادین علوم انسانی، شماره پیاپی 26، صص 108-87.
    11. میدری، احمد (1383). «تغییر در سیاست­های بانک جهانی و پیدایش نظریه حکمرانی خوب»، فصلنامه مفید، شماره 42.
    12. نوروزی، محمدجواد و باقری، علی اکبر (1391). « بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش­های انقلاب اسلامی، سال اول، شماره 3، صص 185-208.
    13. همتی، عصمت (1398). «ضرورت، اهداف و خاستگاه حکومت در نهج البلاغه»، پژوهشنامه علوی، شماره 2، پیاپی 20، صص 146-127.

    کتاب­ها

    1. ابن فارس، احمد  (1406ق). المعجم اللغه العربیه، بیروت: موسسه الرساله.
    2. الشرتوتی، سعی الخوری (1403ق). القرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، قم: کتابخانه آیت اله مرعشی (ره).
    3. باردن، لورنس (1375). تحلیل محتوا، ترجمه ملیحه آشنایی و محمد یمنی دوزی سرخابی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
    4. بانکی­پورفرد، امیرحسین و قماشچی، احمد (1380). تعلیم و تربیت از دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله)، چاپ اول، تهران: تربیت اسلامی.
    5. خامنه­ای، سیدعلی (1392). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، تهران: صهبا.
    6. گولد، جولیس؛ کولب، ویلیام (1384). فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، چاپ دوم، تهران: مازیار.
    7. محسنی، منوچهر (1393). مقدمات جامعه شناسی، چاپ 29، تهران: دوران.
    8. یعقوبی، نورمحمد (1389). مدیریت دولتی (سیر اندیشه­های نوین)، تهران: سمت.

    منابع اینترنتی

    1. خامنه­ای، سیدعلی (1366). بیانات در خطبه­های نماز جمعه، 12/4/1366. https://farsi.khamenei.ir
    2. خامنه­ای، سیدعلی (1388). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، 6/12/1388. https://farsi.khamenei.ir
    3. دفتر حفظ و نشر آثار آیت­اله خامنه­ای (1402). بیانات، قابل بازبینی در لینک زیر؛ https://farsi.khamenei.ir/newspart

    6-2- منابع لاتین

    Articles

    Graham, John fetal (2003) “principle for good Governance in the 21 Century”, policy Brief, No 15. http://www. Iog. Ca. Institute On Governance, Ottawa, Canada.

    Koontz, Harold & Heinz weihrich (1990). Essentials of Management, New York, MC: Grow-Hill.

    Moorhead Gregory & ricky W.Griffin (2001) organizational Behavior  Boston Houghton Mifflin.

    Chin, Roger (2015). "Examining teamwork and leadership in the fields of public administration, leadership, and management". Team Performance Management. 21 (3/4): 199–216