جمهوریاسلامیایران به دلیل ماهیت ضداستکباری، موقعیت خاصژئوپلیتیکی در منطقه، حمایت از مستضعفین جهان و حفظ سیاست استقلالخواهی و همچنین برنامه صلحآمیز هستهای خود، به طور طبیعی در معرض تهدیدهای گوناگونی قرارداشته و این روند برای این کشور ادامهدار خواهدبود. با گسترش دانشهای نوین، روشهای مقابله نیز تغییر یافتهاست؛ جنگ شناختی به عنوان یکی از حوزههای کاربردی علومشناختی، مفهومی است که در سالیان اخیر به صورت تکاملیافتهتر از دیگر عرصههای نبرد، با هدف بهرهبرداری از اسرار ذهن و قلب، با کارکردی شناختی و متکی بر زیرساختهای نوین موردتوجه واقع شدهاست؛ از همینرو، نیازمند نگاهی واقعبینانه به وضعیت داخلی و مسیر مقابله هستیم. هدف از این پژوهش توصیف وضعیت جمهوریاسلامی در ابعادمختلف آن، ازباب مقدمه تحلیلی صحنهوضعیت در جنگ شناختی است؛ و سوال اصلی آن عبارتاستاز: «وضعیت جمهوریاسلامیایران در جنگشناختی بنابرفرمایش مقام معظمرهبری چیست؟» از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر روش جزء تحقیقات اکتشافی آیندهپژوهانه است که به «روش پژوهشی تحلیل محتوا» انجام شدهاست. احصاء داده ها از مجموع بیانات مقاممعظمرهبری مندرج در سایت دفتر حفظ و نشر آثار ایشان است که پس از شناسایی عوامل کلیدی و پیشرانها و مشخصشدن مولفههای دارای بیشترین اهمیت و دستهبندی آنان این پژوهش تدوین گردیدهاست. نتایج این پژوهش، سبب تصمیمسازی صحیح، کاستهشدن تداخلات ناشی از اختلال دستگاهمحاسباتی، برنامهریزی متناسب، منسجم و هوشمندانه نسبت به برهمزدن معادلات دشمنان و بهتبع آن اقداماتتقابلی بهجهت خنثیسازی تاثیرات، میگردد.
اسلامی، روح الله، اکبری، زهرا، (1399)، آسیب شناسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر سامانههای نهادی معرفتی، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، شماره پیاپی 35 ، صص 2- 26
رحیمی، بهمن و فواد ایزدی، (1400)، طرح راهبردی مقابله با نفوذ سیاسی آمریکا در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر آرا و اندیشه امام خامنهای (مدظله العالی)، فصلنامه علمی امنیت ملی، دوره یازدهم شماره 41 ، صص 7-38.
رهبر، عباسعلی (1401)، فهم مساله شناسی سیاسی دولت در جمهوری اسلامی ایران، دولتپژوهی، سال هشتم ، شماره 30، صص 133-161
سالک علیخانی، مصطفی، و محمدپور، زهرا (1403). بررسی ابعاد جنگ ترکیبی و جنگ شناختی استعمار علیه ایران. همایش ملی پژوهش های مدیریت و علوم انسانی در ایران، قابل دریافت: https://sid.ir/paper/1145463/fa
عراقی، عبدالله، بیدگلی، محمد، رجبی دهبرزوئی، اصغر (1401)، واکاوی اهداف جنگ شناختی دشمن و راهکارهای تابآوری مقابله با آن با تاکید بر آموزه های قرآن، مطالعات دفاع مقدس، دوره هشتم، شماره 4، شماره پیاپی 32، صص 143-162
فتاحی اردکانی، حسین ، محمود اوغلی، رضا (1400)، قدرت هوشمند در راهبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، نشریه علمی آفاق امنیت، سال چهاردهم، شماره پنجاه و سوم ، صص 91-109
فردین دبیریان، فردین، افتخاری، اصغر(1403)، تعیین نظام اولویت بندی ابعاد امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران با استفاده از روش بُردا، فصلنامه امنیت ملی، سال چهاردهم شماره پنجاه و دوم، صص 9-46
فولادی، قاسم و دیگران، (1398)، بررسی تغییر و تحولات فضای سایبر و شناسایی جهتگیری آینده آن: شکلگیری فضای شناخت، فصلنامه راهبرد دفاعی، دوره پانزدهم، شماره 4.
کلانتری، فتح الله(1395)، مشخصات جنگ احتمالی آینده علیه ج.ا.ایران و راهبردهای مقابله با آن، فصلنامه راهبرد دفاعی، دوره چهاردهم، شماره 4. صص 103-131.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، (1398)، تبیین وضعیت جمهوری اسلامی ایران در گزارش شاخص توسعه انسانی 2018 ، تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.
کتابها
باردن ، لورنس (1374) ، تحلیل محتوا، ترجمه ملیحه آشتیانی و محمد یمنی دوزی سرخابی، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی،
دهخدا،علی اکبر، (1374)، لغت نامه دهخدا، تهران: موسسه چاپ و نشر دانشگاه تهران، جلد 2.
دووژه، موریس، (1366) ، روشهای علوم اجتماعی ، ترجمه خسرو اسدی، تهران، انتشارت امیر کبیر.
سیروس و همکاران، (1390)، مدل مدیریت استراتژیک مبنا، انتشارات دانشگاه امیرکبیر، چاپ دوم.
کشاورز ، محمود، (1400)، جنگ شناختی1، قم: انتشارات سیاهه.
کشاورز، محمود، (1398)، راهبرد دشمن در جنگ شناختی علیه انقلاب اسلامی، قم: دانشگاه معارف اسلامی.
کشاورز، محمود، (1402)، رهیافت مقابلهای جمهوری اسلامی علیه دشمن در جنگ شناختی با تاکید بر شبکهسازی هوشمند سرمایه انسانی، قم: دانشگاه معارف اسلامی.
کوزر، لوئیسآلفرد و برنارد، روزنبرگ، (1394)، نظریههای بنیادی جامعهشناختی، ترجمه فرهنگ ارشاد، تهران: نشرنی.
گلریز، حسن، (1378)، فرهنگ توصیفی لغات و اصطلاحات علوم اقتصادی، تهران، مرکز آموزش بانکداری.
محمدی نجم، حسین (1389)، جنگ شناختی، بعد پنجم جنگ، تهران:دانشگاه جامع امام حسین(ع).
میرشکاری، جواد، (1386)، فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان،تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
نوذری، حسینعلی، (1380)، فلسفه تاریخ، روششناسی و تاریخنگاری، تهران: طرح نو.
منابع اینترنتی
بیانات مقام معظم رهبری مندرج در سایت نشر آثار معظم له https://www.khamenei.ir
اندیشکده رند، «چالشهای داخلی ایران در برابر برجام»، رند، 2017. قابل دریافت:
https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE218.html
منابع فارسی به لاتین
Eslami, Ruhollah, Akbari, Zahra, (2019), Pathology of the foreign policy of the Islamic Republic of Iran from the perspective of epistemic institutional systems, Strategic Public Policy Studies Quarterly, serial number 35, pp. 26-2. (in Persian)
Rahimi, Bahman and Fawad Ezadi, (1400), strategic plan to counter the American political influence in the Islamic Republic of Iran with an emphasis on the opinions and thoughts of Imam Khamenei (Madazlah al-Aali), Scientific Quarterly of National Security, 11th volume, number 41, pp. 7-38 . (in Persian)
Rahbar, Abbas Ali (1401), Understanding the Political Problematics of the State in the Islamic Republic of Iran, State Research Year 8, No. 30, pp. 133-161.(in Persian)
Salek Alikhani, Mustafa, and Mohammadpour, Zahra (1403). Examining the dimensions of combined war and cognitive war of colonialism against Iran. National Conference on Management and Humanities Researches in Iran, available at: https://sid.ir/paper/1145463/fa. (in Persian)
Iraqi, Abdullah, Bidgoli, Mohammad, Rajabi Dehbarzoi, Asghar (1401), Analyzing the enemy's cognitive warfare goals and coping strategies with emphasis on the teachings of the Qur'an, Sacred Defense Studies, Volume 8, Number 4, Serial Number 32, pp. 143-162. (in Persian)
Fatahi Ardakani, Hossein, Mahmoud Oghli, Reza (1400), Smart power in the foreign policy strategy of the Islamic Republic of Iran, Afaq Seshat scientific journal, 14th year, 53rd issue, pp. 91-109. (in Persian)
Fardin Debirian, Fardin, Eftekhari, Asghar (1403), Determining the prioritization system of national security dimensions in the Islamic Republic of Iran using the Borda method, National Security Quarterly, Year 14, Number 52, pp. 46-9. (in Persian)
Fuladi, Qasim and others, (2018), examining the changes and transformations of the cyberspace and identifying its future direction: the formation of the knowledge space, Defense Strategy Quarterly, 15th volume, number 4. (in Persian)
Kalantari, Fethullah (2016), characteristics of a possible future war against Iran and strategies to deal with it, Defense Strategy Quarterly, 14th period, No. 4, pp. 103-131. (in Persian)
Islamic Council Research Center, (2018), explaining the situation of the Islamic Republic of Iran in the Human Development Index Report 2018, Tehran: Islamic Council Research Center. (in Persian)
6-2- منابع لاتین
Books
Claverie Bernard, Cluzel François Du,(2022) “Cognitive Warfare”: The Advent of the Concept of“Cognitics” in the Field of Warfare .
Hartley III ،Dean S. ، Kenneth O. Jobson(2021) ،Cognitive Superiority: Information to Power 1st ed.
Kauppi, Niilo.(2021) Knowledge Warfare: Social Scientists as Operators of Global Governance
