مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

بررسی جامعه‌شناختی شبکه‌های اجتماعی (مجازی) با امنیت مشارکت سیاسی و نقش میانجی شکل‌گیری خرد جمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهروز غلامی 1
علی رحمانی فیروزجاه 2
علی اصغر عباسی اسفجیر 3
1 دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی،واحد بابل،دانشگاه آزاداسلامی،بابل،ایران
2 دانشیار گروه جامعه شناسی،واحد بابل،دانشگاه آزاداسلامی،بابل،ایران
3 دانشیار گروه جامعه شناسی،واحد بابل،دانشگاه آزاداسلامی،بابل،ایران.
چکیده
شبکه های اجتماعی میدان مهمی برای تعاملات اجتماعی- سیاسی می باشند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ارتباط بین شبکه-های اجتماعی (مجازی) با امنیت مشارکت سیاسی در ج.ا.ا که در سال 1400 انجام و از لحاظ روش، پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری افراد ساکن تهران و روش نمونه‌گیری، خوشه‌ای چند مرحله‌ای ، که بعد از تقسیم تهران به 5 پهنه ،2 ناحیه ،2 محله ، 2 بلوک انتخاب و حجم نمونه براساس فرمول کوکران 1913 نفر تعیین شد. ابزار گردآوری، پرسشنامه در طیف لیکرت و تجزیه و تحلیل با رگرسیون چند متغیره و نرم‌افزار SPSS- Smart Pls و معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های نشان داد؛ شبکه های اجتماعی با امنیت مشارکت سیاسی به واسطه شکل‌گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و بین شبکه‌های (مجازی) با امنیت مشارکت سیاسی و بین شبکه‌های اجتماعی با شکل‌گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و همچنین بین شکل‌گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و امنیت مشارکت سیاسی رابطه معنادار و مثبت وجود دارد. نتیجه این که شبکه های اجتماعی ازطریق شکل دهی خرد جمعی، نوعی سازماندهی اجتماعی- سیاسی ایجاد می کنند که بر امنیت مشارکت سیاسی تاثیر می گذارند.
کلیدواژه‌ها
شبکه‌های اجتماعی مجازی
امنیت مشارکت سیاسی
شکل‌گیری خردجمعی
سازماندهی اجتماعی-سیاسی
موضوعات

  1. 7-منابع

    1-7- منابع فارسی

    • اکبری، اسحاق و اکبری، احسان و موسوی، سیدسعید و فارسی، محمد (1399). فرصت‌ها و تهدیدات شبکه‌های اجتماعی و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران، کنفرانس بین المللی فقه، حقوق، روانشناسی و علوم تربیتی در ایران و جهان اسلام، کرج.
    • امیدی شهرکی، مجید و جلال پور، شیوا (1397). بررسی و ارزیابی نقش احزاب در میزان توسعه یافتگی سیاسی (مطالعه موردی تاریخ معاصر ایران)، کنفرانس ملی دستاوردهای نوین جهان در تعلیم و تربیت، روانشناسی، حقوق و مطالعات فرهنگی - اجتماعی، خوى.
    • بیژن، عارف، اعجازی، احسان، لکزی، مهدی. (1398). واکاوی میزان تأثیرگذاری شبکه‌های اجتماعی بر مشارکت سیاسی (مطالعه موردی: ایران و روسیه در سال‌های 2020-2010). پژوهشنامه علوم سیاسی، 14(4)، 37-80.
    • جهانگیری، مسعود (1394). توسعه سیاسی و موانع آن در ایران و کشورهای خاور میانه، کنفرانس بین المللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی، تهران.
    • خانیکی، هادی؛ یوسف، خجیر (1397). رسانه های اجتماعی و مشارکت سیاسی؛ فراتحلیل مشارکت سیاسی کاربران رسانه های اجتماعی. مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی. 11 (1) 41: 127-101.
    • رجبی، روشنک و هاشمی، شهناز (1400). تأثیر محتوای شبکه‌های اجتماعی بر احساس مسئولیت اجتماعی شهروندان، نهمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
    • رحمتی، اسماعیل (1401). نقش مدیریت شهری در سازماندهی سیاسی فضای شهر رشت، هشتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری، تهران.
    • رضائی، مریم (1401). الگویابی خرد جمعی در سطح نظری و ارائه یک مدل تحلیلی-تلفیقی برای آن. مجله جامعه­شناسی ایران. 23 (1): 53-25.
    • زارعی، مصطفی؛ افروغ، عبدالمحمد؛ اکبر قاسمی، علی. (1394). بررسی نقش رسانه‌ای شبکه‌های اجتماعی مجازی با رویکرد مشارکت سیاسی و اجتماعی مردم در استان بوشهر. فصلنامه علمی تخصصی دانش انتظامی بوشهر، 6(20)، 60-75.
    • سادات نعیمی، طاهره؛ فرنیان، اصغر (1400). نقش و جایگاه شبکه های اجتماعی در شکل دهی به افکار عمومی. دنش تقسیر سیاسی. 3 (7): 26-1.
    • شجاعی، حسن و فرهادی، صادق و کیانی، سارا (1400). فراتحلیل رابطه آگاهی اجتماعی با مشارکت سیاسی، نهمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
    • شهرام نیا، امیرمسعود؛ ابراهیمی پور، حوا؛ محموداوغلی، رضا؛ ملکان، مجید. (1396). سنجش تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر مشارکت سیاسی: مطالعۀ موردی دانشجویان دانشگاه مازندران. جامعه شناسی کاربردی، 28(1)، 19-32.
    • صفایی، صفی اله و زارعی مرام، محمدحسین (1398). بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر احساس آرامش و امنیت اجتماعی زنان دانشگاه پیام نور همدان، سومین کنفرانس ملی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی، تهران.
    • عزیزی، سعید؛ افضلی، رسول (1401). آسیب شناسی سازماندهی سیاسی فضا در ایران از منظر رهیافت ساختار-کارگزار. نشریه آمایش سیاسی فضا. 4 (3): 191-174.
    • عسکری پور، حبیب (1395). گفتمان دولت یازدهم و توسعه سیاسی در ایران با تاکید بر گفتمان سیاست خارجی در فرایند توافق هسته‌ای با استفاده از نظریه لاکلا – موف، نخستین کنگره بین المللی جامع علوم سیاسی ایران.
    • عسکری سواجانی، صدیقه (1397). بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه پیام نور خرم آباد، چهارمین کنفرانس ملی توانمند سازی جامعه در حوزه علوم انسانی و مطالعات مدیریت، تهران.
    • فخرسعادت، زهره (1398). نقش شبکه‌های اجتماعی به عنوان تهدیدی نوپدید بر تضعیف بنیان خانواده و امنیت عمومی، دومین همایش ملی آسیب‌های اجتماعی، اردبیل.
    • قطب، آیداسادات و خاکپور، امین (1395). تحلیل عوامل مؤثر بر احساس امنیت زنان در فضاهای شهری نمونه موردی: محله چیذر تهران، همایش بین المللی زنان و زندگی شهری، تهران.
    • کاظمی نجف ابادی، حسنا؛ عقیلی، سیدوحید؛ دلاور، علی. (1397). نقش شبکه های اجتماعی مجازی بر شکل گیری ارتباطات بین فرهنگی (درایران). مطالعات بین‌رشته‌ای در رسانه و فرهنگ8(1): 213-195.
    • کریمی راهجردی، اشرف؛ قوام، سیدعبدالعلی؛ خرازی، زهرا؛ گرانمایه پور،  علی (1402). آثار رسانه های غیررسمی بر خرد جمعی (مطالعه موردی: انتخابات ریاست جمهوری ایران). نشریه دانش سیاسی. 17 (2): 568-547.
    • کیانی، ولی اله؛ طاهری، ابوالقاسم؛  ازغندی، علیرضا (1401). تاثیر مشارکت سیاسی بر امنیت ملی ایران در بازه زمانی (خرداد 1376 تا تیر 1384). نشریه رهیافت انقلاب اسلامی. 16 (58): 86-67.
    • گودرزی، رؤیا و نجفعلی نسب، معزز و رفیعی، رضا (1397). بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر توسعه‌ی امنیت فرهنگی و اجتماعی شهر تهران (منطقه هجده)، چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران.
    • لطفی، حیدی (1395). سازماندهی سیاسی فضا بر اساس شاخص های توسعه پایدار در پراکنش فضایی نابرابری های ناحیه ایی در سه استان خراسان بزرگ. پژوهشنامه خراسان بزرگ. 7 (24): 90-75.
    • محمدی، مرجان (1402). ارائه راهکار جهت افزایش مشارکت سیاسی دانشجویان با توجه به روابط میانفردی مؤثر در رسانه‌های اجتماعی، هفتمین همایش ملی افق‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و کامپیوتر، تهران.
    • موسوی، سیدجمال الدین؛ ویسی،  هادی؛ مهکویی،  حجت؛ خادم الحسینی،  احمد (1401). تحلیلی بر جایگاه عدالت فضایی استان هرمزگان بر اساس شاخص های سازماندهی سیاسی فضا نسبت به دیگر استان های ایران. نشریه برنامه­ریزی منطقه­ای. 12 (45): 176-157.
    • مهاجرانی، علی اصغر و گلستان، زهرا و امیری میکال، صدیقه (1394). بررسی عوامل مؤثر بر امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان، دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، مشهد.
    • میرزایی، مریم؛ رحیمی، صالح؛ مرادی، محمود (1395). بررسی نقش شبکه های اجتماعی در تبادلات علمی (مطالعه موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه رازی). نشریه کتابداری و اطلاع­رسانی. 19(1): 130-108.
    • ناصری زاده، سیدعلی (1399). بررسی رابطه بین میزان حضور در شبکه‌های اجتماعی مجازی با مسائل سیاسی و امنیتی، دومین همایش ملی امنیت اقتدار و پیشرفت، تهران.
    • ناصری زاده، سیدعلی (1399). بررسی رابطه بین میزان حضور در شبکه‌های اجتماعی مجازی با مسائل سیاسی و امنیتی، دومین همایش ملی امنیت اقتدار و پیشرفت، تهران.

     

    2-7- منابع فارسی به لاتین

    References(in Persian)

    1. Akbari, Eshaq and Akbari, Ehsan and Mousavi, Seyed Saeed and Farsi, Mohammad (2019). Opportunities and threats of social networks and their impact on Iran's national security, International Conference on Jurisprudence, Law, Psychology and Educational Sciences in Iran and the Islamic World, Karaj.
    2. Omidi Shahraki, Majid and Jalalpour, Shiva (2018). Study and evaluation of the role of parties in the level of political development (case study of contemporary Iranian history), National Conference on New World Achievements in Education, Psychology, Law and Socio-Cultural Studies, Khoy.
    3. Bijan, Aref, Ejazi, Ehsan, Lakzi, Mehdi. (2019). Analysis of the level of impact of social networks on political participation (case study: Iran and Russia in 2010-2020). Journal of Political Science, 14(4), 37-80.
    4. Jahangiri, Masoud (2015). Political development and its obstacles in Iran and the Eastern countries Middle, International Conference on Humanities, Psychology and Social Sciences, Tehran.
    5. Khaniki, Hadi; Yousef, Khojir (2018). Social Media and Political Participation; Meta-Analysis of Political Participation of Social Media Users. Interdisciplinary Studies in the Humanities. 11 (1) 41: 101-127.
    6. Rajabi, Roshanek and Hashemi, Shahnaz (2017). The Effect of Social Network Content on Citizens' Sense of Social Responsibility, 9th National Conference on Sustainable Development in Educational Sciences and Psychology, Social and Cultural Studies, Tehran.
    7. Rahmati, Esmaeil (1401). The role of urban management in the political organization of Rasht city space, 8th Annual International Congress of Civil Engineering, Architecture and Urban Development, Tehran.
    8. Rezaei, Maryam (1401). Modeling collective wisdom at the theoretical level and presenting an analytical-synthesis model for it. Iranian Journal of Sociology. 23 (1): 53-25.
    9. Zarei, Mostafa; Afrogh, Abdolmohammad; Akbar Ghasemi, Ali. (1394). Investigating the media role of virtual social networks with the approach of people's political and social participation in Bushehr province. Specialized quarterly scientific journal of Bushehr Police Knowledge, 6 (20), 60-75.
    10. Sadat Naeimi, Tahereh; Farnian, Asghar (1400). The role and position of social networks in shaping public opinion. Journal of Political Analysis. 3 (7): 26-1.
    11. Shojaei, Hassan and Farhadi, Sadegh and Kiani, Sara (1400). Meta-analysis of the relationship between social awareness and political participation, 9th National Conference on Sustainable Development in Educational Sciences and Psychology, Social and Cultural Studies, Tehran.
    12. Shahramnia, Amir Masoud; Ebrahimipour, Hava; Mahmoudovgholi, Reza; Malekan, Majid. (2017). Measuring the impact of social networks on political participation: A case study of students at the University of Mazandaran. Applied Sociology, 28(1), 19-32.
    13. Safaei, Safiollah and Zarei Maram, Mohammad Hossein (2019). Study of socio-economic factors affecting the feeling of peace and social security of women at Payam Noor University, Hamadan, Third National Conference on Innovation and Research in Humanities and Social Cultural Studies, Tehran.
    14. Azizi, Saeed; Afzali, Rasoul (2018). Pathology of political organization of space in Iran from the perspective of the structure-agent approach. Journal of Political Planning of Space. 4 (3): 191-174.
    15. Askaripour, Habib (2016). Discourse of the 11th government and political development in Iran with emphasis on foreign policy discourse in the nuclear agreement process using the Laclau-Mouff theory, First International Comprehensive Congress of Iranian Political Sciences.
    16. Askari-Sawajani, Sedighe (2018). Study of the role of virtual social networks on political participation of students at Payam Noor University, Khorramabad, Fourth National Conference on Community Empowerment in the Field of Humanities and Management Studies, Tehran.
    17. Fakhr-Saadat, Zohreh (2019). The role of social networks as an emerging threat to the weakening of the family foundation and public security, Second National Conference on Social Harms, Ardabil.
    18. Qotb, Aida Sadat and Khakpour, Amin (2016). Analysis of factors affecting women's sense of security in urban spaces, a case study: Chizar neighborhood, Tehran, International Conference on Women and Urban Life, Tehran.
    19. Kazemi Najafa Abadi, Hosna; Aghili, Seyed Vahid; Delavar, Ali. (2018). The role of virtual social networks on the formation of intercultural communication (in Iran). Interdisciplinary Studies in Media and Culture 8(1): 213-195.
    20. Karimi Rahjerdi, Ashraf; Qavam, Seyed Abdolali; Kharrazi, Zahra; Garanmayehpour, Ali (2013). The effects of informal media on collective wisdom (case study: Iranian presidential elections). Journal of Political Science. 17 (2): 568-547.
    21. Kiani, Vali-Allah; Taheri, Abolghasem; Azghandi, Alireza (2013). The effect of political participation on Iran's national security in the period (June 1997 to July 2005). Journal of the Approach to the Islamic Revolution. 16 (58): 67-86.
    22. Goodarzi, Roya and Najafeli-Nasab, Mozaf and Rafiei, Reza (2018). Investigating the effect of virtual social networks on the development of cultural and social security in Tehran (Region Eighteen), Fourth International Conference on Management Research and Humanities in Iran, Tehran.
    23. Lotfi, Heidi (2016). Organizing Political Space Based on Sustainable Development Indicators in the Spatial Distribution of Regional Inequalities in Three Provinces of Greater Khorasan. Journal of Greater Khorasan. 7 (24): 90-75.
    24. Mohammadi, Marjan (1402). Providing a Solution to Increase Students' Political Participation Considering Effective Interpersonal Relationships in Social Media, Seventh National Conference on New Horizons in Management, Economics and Computer, Tehran.
    25. Mousavi, Seyed Jamal Al-Din; Veisi, Hadi; Mahkoei, Hojjat; Khadem Al-Husseini, Ahmad (1401). An Analysis of the Position of Spatial Justice in Hormozgan Province Based on the Indicators of Political Organization of Space Compared to Other Iranian Provinces. Journal of Regional Planning. 12 (45): 176-157.
    26. Mohajerani, Ali Asghar and Golestan, Zahra and Amiri Mikal, Sedighe (2015). Study of factors affecting women's security and sense of social security, Second International Conference on Psychology, Educational Sciences and Lifestyle, Mashhad.
    27. Mirzaei, Maryam; Rahimi, Saleh; Moradi, Mahmoud (2016). Study of the role of social networks in scientific exchanges (case study of graduate students of Razi University). Journal of Library and Information Science. 19(1): 108-130.
    28. Naserizadeh, Seyed Ali (2019). Study of the relationship between the level of presence in virtual social networks and political and security issues, Second National Conference on Security, Authority and Progress, Tehran.
    29. Naserizadeh, Seyed Ali (2019). Study of the relationship between the level of presence in virtual social networks and political and security issues, Second National Conference on Security, Authority and Progress, Tehran.

    3-7- منابع انگلیسی

    1. Batista, Catia. Seither, Julia. Vicente, Pedro C. (2019). Do migrant social networks shape political attitudes and behavior at home?, World Development, Volume 117, 2019, Pages 328-343, ISSN 0305-750X, https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2019.01.019.
    2. Biavaschi, Costanza and Giulietti, Corrado and Zenou, Yves (2021). Social Networks and (Political) Assimilation in the Age of Mass Migration (May 22, 2021). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3851123 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3851123
    3. Bohórquez, G. y Rueda, O. (2019). JYouth and political participation in Colombia's east: the role of social networks and the mass media. Revista de la Facultad de Derecho y CienciasPolíticas,49(130),pp.175-201
    4. doi: http://dx.doi.org/10.18566/rfdcp.v49n130.a08
    5. Fayganoğlu, P., Fayganoğlu, K. and Yalçın, R.C. (2023), "Social Ties or Nature: The Effect of Social Ties on Self-leadership of Gray-collar Workers", Paliszkiewicz, J. and Varoğlu, D. (Ed.) Management and Organizational Studies on Blue- and Gray-collar Workers: Diversity of Collars (International Perspectives on Equality, Diversity and Inclusion, Vol. 8), Emerald Publishing Limited, Leeds, pp. 119-138.
    6. Ikani, Nikki (2020) European foreign policy in times of crisis: a political development lens, Journal of European Integration, 42:5, 767-782, DOI: 10.1080/07036337.2020.1792467.
    7. Kassaye Nigusie W.M., Ivkina N.V. (2020). Features of the Political Development of Africa in the Postcolonial Period // Vestnik RUDN. International Relations. - 2020. - Vol. 20. - N. 1. - P. 22-38. doi: 22363/2313-0660-2020-20-1-22-38
    8. Kaur D., Uslu S., Durresi A. (2019) Trust-Based Security Mechanism for Detecting Clusters of Fake Users in Social Networks. In: Barolli L., Takizawa M., Xhafa F., Enokido T. (eds) Web, Artificial Intelligence and Network Applications. WAINA 2019. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 927.
    9. Kim, Y. (2024), "Shame on you! How incivility and absence of supporting evidence in likeminded Facebook comments influence evaluations of ingroup members and online political participation", Online Information Review, Vol. 48 No. 3, pp. 619-643.
    10. Li B, Fu X, Yue K, Liu L, Liu L and Feng Y. (2020). PoW-Based Sybil Attack Resistant Model for P2P Reputation Systems Blockchain and Trustworthy Systems. 10.1007/978-981-15-9213-3_13, (166-177),.
    11. Łopaciuk-Gonczaryk, Beata. (2019). "Does Participation in Social Networks Foster Trust and Respect for Other People—Evidence from Poland" Sustainability 11, no. 6: 1733. https://doi.org/10.3390/su11061733.
    12. McSwiney, Jordan (2020) Social networks and digital organization: far right parties at the 2019 Australian federal election, Information, Communication & Society, DOI: 10.1080/1369118X.2020.1757132.
    13. Mylonas, Harris. (2020). Greece: Political Developments and Data in 2019. European JournalofPoliticalResearchPolitical Data Yearbook. 59. 1-14. 2047/10/1111.8852/12299.
    14. Prochnow, T. and Patterson, M.S. (2024), "It’s not just a game: social networks, isolation and mental health in online gamers", Journal of Public Mental Health, Vol. 23 No. 2, pp. 140-153.
    15. Rodica, Ciobanu, and Rosca Mariana. (2020). “Moldovan diaspora’s Social Networks: Political Mobilization and Participation”. Central and Eastern European EDem and EGov Days 338 (July):323-34. https://doi.org/10.24989/ocg.338.26.
    16. Schneider M.K. (2020) Election Security: Increasing Election Integrity by Improving Cyber security. In: Brown M., Hale K., King B. (eds) The Future of Election Administration.Elections,Voting,Technology.PalgraveMacmillan,Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14947-5_14.
    17. Thiry, L. (2020). Does the use of social networks by the European Parliament during the 2019 election campaign decrease the democratic deficit? (Unpublished master's thesis). UniversitédeLiège,Liège,Belgique.Retrievedfrom https://matheo.uliege.be/handle/2268.2/10844.
    18. Valenzuela, Sebastián. Daniel Halpern, James E. Katz & Juan Pablo Miranda (2019). The Paradox of Participation versus Misinformation: Social Media, Political Engagement, andtheSpreadofMisinformation,DigitalJournalism,7:6,802-823,DOI: 10.1080/21670811.2019.1623701.
    19. Wang Hong-Jiao and Wu Chi-Hua (2020). Research and Design for Hotel Security Experience for Women Traveling Alone. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering.