1
کارشناسی ارشد مدیریت راهبردی فرهنگ (نویسنده مسئول)
2
کارشناسی ارشد فرهنگ و ارتباطات و طلبه سطح سه حوزه علمیه
3
استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع)
چکیده
جمهوری اسلامی ایران، نظامی است که همواره موضوع فرهنگ را مهمترین رکن جامعه دانسته است. در این میان هرگاه رهبر معظم انقلاب از زاویۀ فرهنگ بهمسائل کشور پرداختهاند یا مسائل فرهنگی را گوشزد کردهاند، به نقش مدیریت و برنامهریزی فرهنگی نیز اشاره کردهاند. با وجود این به نظر میرسد مواجهۀ مدیران فرهنگی با این بیانات بیشتر شعاری بوده است؛ بهنحوی که جاری نبودن آن در اکثر فعالیتهای فرهنگی کشور بسیار واضح است. یکی از کارهایی که میتواند در جهت رفع این چالشها بکار گرفته شود، توجه به دوگانههای برگرفته از اندیشۀ رهبرمعظمانقلاب خواهد بود. هدف پژوهش حاضر، ارائه چهارچوبی برای دوگانههای مفهومی تقابلی مسئلهساز در برنامهریزی فرهنگی با تحلیل بیانات رهبر معظم انقلاب بوده است. در این پژوهش، از روش کیفی تحلیل مضمون با بهرهگیری از تکنیک شناسایی مضامین فراگیر و سازمانده دوگانههای مفهومی تقابلی ذیل الگوی (چیستی، چرایی و چگونگی) استفاده شد. اوّلین یافتۀ پژوهش حاضر، کشف دوگانههای مرتبط و مترتّب بر یکدیگر با عنوان برنامهریزی فرهنگی با رویکرد تثبیت فرهنگ حق- برنامهریزی فرهنگی با رویکرد تقویت فرهنگ باطل است. تبادل فرهنگی در وضعیت تهاجم فرهنگی- تبادل فرهنگی در وضعیت اقتدار فرهنگی دومین یافته این پژوهش میباشد. چراکه در نگاه ایشان در صورتی تبادل فرهنگی امکانپذیر و سودمند است که فرهنگ حق در موقعیت برتر خود بوده و برنامهریزان از موضع فعّال قدرت گزینش و پالایش محصولات فرهنگی تمدن رقیب را داشته باشند. آخرین یافته هم برنامهریزی فرهنگی بهوسیلۀ خودیها- برنامهریزی فرهنگی بهوسیلۀ غیرخودیها است که ایشان ضرورت استفاده از منابع انسانی مؤمن و انقلابی را توصیه میکند.
امین بیدختی، علی اکبر؛ نیکان پور، محمدرضا. (1386). مفهوم شناسی و نگرشی بر ابعاد برنامهریزی مهندسی فرهنگی. فصلنامه دانشگاه اسلامی، 11(3)، 1-16.
جهان بین، فرزاد. (1387). برنامهریزی فرهنگی در حکمت متعالیه. پژوهش حوزه، 9(34 و 35)، 193-208.
خورشیدی، سعید؛ هاشمیان، سید محمد حسین. (1399). دلالتهای نظریه فرهنگ صدرایی در حوزه خطمشیگذاری فرهنگ. فصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، 14(1)، 1-20.
خورشیدی، سعید. (1390). صورتبندی نظریه فرهنگ صدرایی (با الهام از دیدگاههای استاد حجت الاسلام پارسانیا). نشریه معرفت فرهنگی و اجتماعی، 9(1)، 45-60.
زارگز خسروی، مسلم؛ بخشی، سمیه. (1396). بازیابی پیکره فرهنگ در اندیشه رهبر معظم انقلاب. پژوهشهای انقلاب اسلامی، 21(1)، 175-176.
سجادی، سید مهدی؛ عالیه، کرد؛ زعفرانلو، کامبوزیا. (1394). تقابل معنایی و نقش آن در ترجمه قرآن کریم. دو فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات ترجمه قرآن و حدیث، 3(1)، 25-40.
شهبازی، علی اصغر؛ حاجی ملامیرزایی، حمید. (1400). بازخوانی معنای واژه «تبع» در قرآن کریم با تکیه بر تحلیل روابط همنشینی. دوفصلنامه علمی پژوهشهای زبانشناختی قرآن، 10(1)، 55-70.
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمد سعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ زاده، محمد. (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین، روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در دادههای کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی، 5(2)، 152-165.
کمالی، یحیی. (1397). روششناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در مطالعات سیاستگذاری عمومی. فصلنامه علمی- پژوهشی سیاستگذاری عمومی، 4(2)، 189-208.
کلهر، سینا. (1401). تجربه برنامهریزی و الگوی برنامهریزی فرهنگی در برنامههای توسعه. فصلنامه مطالعات راهبردی فرهنگ، 2(1)، 15-30.
گرین، کیت؛ جیل، لیبهان. (1383). درسنامه نظریه و نقد ادبی (ترجمه گروه مترجمان). تهران: روزنگار.
مشکاتی، مریم؛ میرشکاری، طیبه. (1397). واکاوی مدیریت فرهنگی از دیدگاه مقام معظم رهبری. رهیافت فرهنگ دینی، 1(4)، 45-60.
منابع اینترنتی:
خامنهای، سیدعلی، (1367). بیانات در دیدار اعضای مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم، https://khl.ink/f/2228
خامنهای، سیدعلی، (1368 الف). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم، https://khl.ink/f/2197
خامنهای، سیدعلی، (1368 ب). بیانات در دیدار اعضای مجمع نمایندگان طلّاب و فضلاى حوزهی علمیّهی قم، https://khl.ink/f/2228
خامنهای، سیدعلی، (1369). بیانات در دیدار اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرّسین دانشگاهها، https://khl.ink/f/2353
خامنهای، سیدعلی، (1370 الف). بیانات در دیدار کارگزاران نظام، https://khl.ink/f/2478
خامنهای، سیدعلی، (1370 ب). بیانات در دیدار جمعی از روحانیون استان بوشهر، https://khl.ink/f/2542
خامنهای، سیدعلی، (1370 ج). بیانات در دیدار مدیران شبکهی دوم سیما، https://khl.ink/f/2563
خامنهای، سیدعلی، (1380 ب). بیانات در مراسم تنفیذ ریاستجمهوری سال ۸۰، https://khl.ink/f/3076
خامنهای، سیدعلی، (1382). بیانات پس از بازدید از سازمان صدا و سیما، https://khl.ink/f/3232
خامنهای، سیدعلی، (1383 الف). بیانات در دیدار دانشجویان و اساتید دانشگاههای استان همدان، https://khl.ink/f/3243
خامنهای، سیدعلی، (1383 ب). بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاهها، https://khl.ink/f/3266
خامنهای، سیدعلی، (1383 ج). بیانات در دیدار کارگزاران نظام، https://khl.ink/f/3232
خامنهای، سیدعلی، (1383 ه). بیانات پس از بازدید از سازمان صدا و سیما، https://khl.ink/f/3256
خامنهای، سیدعلی، (1385 الف). بیانات در دیدار دانشگاهیان سمنان، https://khl.ink/f/3362
خامنهای، سیدعلی، (1385 ب). بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی، https://khl.ink/f/3344
خامنهای، سیدعلی، (1390). بیانات در دیدار با مردم فارس، https://khl.ink/f/12163
خامنهای، سیدعلی، (1395 الف). بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت، https://khl.ink/f/34162
خامنهای، سیدعلی، (1395 ب). بیانات در دیدار ائمه جماعات مساجد استان تهران، https://khl.ink/f/34109
منابع فارسی به لاتین
Research References List
Books:
Ashiri, Saeed. (2018). Discourse of Cultural Construction. Kerman: Shahid Bahonar University.
Pakatchi, Ahmad. (2011). Specialized Research Methodology with Emphasis on Quranic and Hadith Sciences (Vol. 1). Tehran: Scientific Student Association of Theology, Imam Sadegh University.
Pakatchi, Ahmad. Theme Analysis Methodology Notes (with the effort of Dr. Mohammad Etrat Doost).
Kalhor, Sina. (2021). Cultural Problemology. Tehran: Sooreh Mehr Publications.
Articles:
Amin Bidakhti, Ali Akbar; Nikanpour, Mohammad Reza. (2007). Conceptualization and Review of the Dimensions of Cultural Engineering Planning. Islamic University Quarterly, 11(3), 1-16.
Jahambin, Farzad. (2008). Cultural Planning in Transcendent Wisdom. Pazhohesh Howzeh, 9(34 and 35), 193-208.
Khorshidi, Saeed; Hashemian, Seyed Mohammad Hossein. (2020). Theoretical Implications of Sadra’s Culture Theory in the Field of Cultural Policy-Making. Scientific-Research Quarterly of Religion and Cultural Policy, 14(1), 1-20.
Khorshidi, Saeed. (2011). Formulation of Sadra’s Culture Theory (Inspired by the Views of Professor Hojjatoleslam Parsania). Cultural and Social Ma’refat Journal, 9(1), 45-60.
Zargarz Khosravi, Moslem; Bakhshi, Somayeh. (2017). Recovering the Cultural Corpus in the Thought of the Supreme Leader. Islamic Revolution Research, 21(1), 175-176.
Sajjadi, Seyyed Mehdi; Aalieh, Kurd; Zaferanlou, Kambuzia. (2015). Semantic Opposition and Its Role in Quran Translation. Biannual Scientific-Research Journal of Quran and Hadith Translation Studies, 3(1), 25-40.
Shahbazi, Ali Asghar; Haji Malamirzaei, Hamid. (2021). Re-reading the Meaning of the Word “Tab’” in the Holy Quran Based on Analysis of Co-occurrence Relations. Biannual Scientific-Research Journal of Quranic Linguistic Studies, 10(1), 55-70.
Abedi Jafari, Hassan; Taslimi, Mohammad Saeed; Faghihi, Abolhassan; Sheikhzadeh, Mohammad. (2011). Thematic Analysis and Thematic Networks, a Simple and Efficient Method for Explaining Existing Patterns in Qualitative Data. Strategic Management Thought, 5(2), 152-165.
Kamali, Yahya. (2018). Thematic Analysis Methodology and Its Application in Public Policy Studies. Scientific-Research Quarterly of Public Policy, 4(2), 189-208.
Kalhor, Sina. (2022). Experience of Planning and Cultural Planning Model in Development Programs. Quarterly Journal of Strategic Cultural Studies, 2(1), 15-30.
Green, Keith; Leebhan, Jill. (2004). Textbook of Literary Theory and Criticism (Translated by a Group of Translators). Tehran: Ruznegar.
Meshkati, Maryam; Mirshekari, Taibeh. (2018). Analysis of Cultural Management from the Perspective of the Supreme Leader. Religious Culture Approach, 1(4), 45-60.
Internet Sources:
Khamenei, Seyed Ali. (1988). Statements in Meeting with Members of the Assembly of Representatives of Seminary Students and Scholars of Qom, https://khl.ink/f/2228
Khamenei, Seyed Ali. (1989a). Statements in Meeting with Various Groups of People, https://khl.ink/f/2197
Khamenei, Seyed Ali. (1989b). Statements in Meeting with Members of the Assembly of Representatives of Seminary Students and Scholars of Qom, https://khl.ink/f/2228
Khamenei, Seyed Ali. (1990). Statements in Meeting with Members of the Central Council of the Islamic Association of University Lecturers, https://khl.ink/f/2353
Khamenei, Seyed Ali. (1991a). Statements in Meeting with Officials of the System, https://khl.ink/f/2478
Khamenei, Seyed Ali. (1991b). Statements in Meeting with Clerics of Bushehr Province, https://khl.ink/f/2542
Khamenei, Seyed Ali. (1991c). Statements in Meeting with Managers of Channel 2 TV, https://khl.ink/f/2563
Khamenei, Seyed Ali. (1991d). Appointment of the Representative of the Supreme Leader in Kayhan Institute, https://khl.ink/f/2852
Khamenei, Seyed Ali. (1991e). Statements in Meeting with Officials of the Ministry of Education, https://khl.ink/f/2557
Khamenei, Seyed Ali. (1992a). Statements in Meeting with Members of the Assembly of Representatives of Seminary Students and Scholars of Qom, https://khl.ink/f/32763
Khamenei, Seyed Ali. (1992b). Statements in Meeting with Cultural Officials, https://khl.ink/f/2630
نهاوندی فر,محمد , صنعت پور امیری,مهدی و اسلامی تنها,علی اصغر . (1404). الگوی مواجهه با دوگانههای چالش آفرین برنامهریزی فرهنگی براساس اندیشه رهبر معظم انقلاب. مطالعات راهبردی بسیج, 28(107), 5-34.
MLA
نهاوندی فر,محمد , , صنعت پور امیری,مهدی , و اسلامی تنها,علی اصغر . "الگوی مواجهه با دوگانههای چالش آفرین برنامهریزی فرهنگی براساس اندیشه رهبر معظم انقلاب", مطالعات راهبردی بسیج, 28, 107, 1404, 5-34.
HARVARD
نهاوندی فر محمد, صنعت پور امیری مهدی, اسلامی تنها علی اصغر. (1404). 'الگوی مواجهه با دوگانههای چالش آفرین برنامهریزی فرهنگی براساس اندیشه رهبر معظم انقلاب', مطالعات راهبردی بسیج, 28(107), pp. 5-34.
CHICAGO
محمد نهاوندی فر, مهدی صنعت پور امیری و علی اصغر اسلامی تنها, "الگوی مواجهه با دوگانههای چالش آفرین برنامهریزی فرهنگی براساس اندیشه رهبر معظم انقلاب," مطالعات راهبردی بسیج, 28 107 (1404): 5-34,
VANCOUVER
نهاوندی فر محمد, صنعت پور امیری مهدی, اسلامی تنها علی اصغر. الگوی مواجهه با دوگانههای چالش آفرین برنامهریزی فرهنگی براساس اندیشه رهبر معظم انقلاب. مطالعات راهبردی بسیج. 1404;28(107):5-34.