مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

تحلیل و تبیین بیانات رهبری در بهبود و توسعه گردشگری تعالی‌بخش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهرام ایمانی 1
برزو سبزی 2
1 دانشیار، گروه برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده
وضعیت کنونی کشور ایران در حوزه گردشگری، علی‌رغم غنای فرهنگی، تاریخی و طبیعی، در مقایسه با روند جهانی و رقبای منطقه‌ای خود، توسعه چندانی نداشته است. این مسأله بارها مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفته و ایشان پیشنهادهای نظری و عملی ارزشمندی در این زمینه ارائه داده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین بیانات مقام معظم رهبری و دستیابی به تصویری کلان از بیانات رهبری در حوزه گردشگری در ایران انجام شده است.
پژوهش حاضر بر حسب هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی با رویکرد کیفی می باشد و تحلیل داده‌ها بر اساس روش تحلیل مضمون تدوین شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل همه بیانات رهبری معظم انقلاب اسلامی مرتبط با موضوع گردشگری از زمان زعامت رهبری (سال 1368) تا کنون می‌باشد که نمونه‌گیری از آنها هم به صورت تمام شماری و بررسی همه بیانات بوده است. برای افزایش اعتبار نتایج، از کدگذاران مستقل، بازبینی خبرگان و مقایسه با پژوهش‌های مشابه بهره گرفته شده است.
نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که؛ تصویر کلان بیانات رهبری در حوزه گردشگری تعالی بخش دارای 9 مضمون فراگیر، 20 مضمون سازمان‌دهنده و 55 مضمون پایه می‌باشد. مهم‌ترین مضامین فراگیر شامل لزوم اتخاذ رویکرد صحیح، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی، سیاسی، طبیعی و فرهنگی گردشگری، توجه به گردشگری تعالی‌بخش، اولویت‌دهی به گردشگری در توسعه کشور، تبلیغات مؤثر و رعایت الزامات رضایت‌مندی گردشگران است.
این یافته‌ها، علاوه بر تبیین چگونگی سیاست‌گذاری در این حوزه، توصیه‌هایی عملی برای بهبود وضعیت گردشگری در ایران ارائه می‌دهند و نشان‌دهنده اهمیت دیدگاه‌های رهبری در توسعه گردشگری گردشگری تعالی‌بخش هستند.
کلیدواژه‌ها
بیانات رهبری
گردشگری تعالی بخش
ظرفیت های گردشگری
تحلیل مضمون
موضوعات
  1. منابع
    • منابع فارسی
      • مقاله­ها
    1. اسدیان اردکانی، فائزه (1397) طراحی مدل پویای توسعه گردشگری دینی در جمهوری اسلامی ایران ، رساله دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی- دانشکده مدیریت و حسابداری.
    2. سقائی، محسن و آبدار اصفهانی، مهدی(1393) گردشگری از دیدگاه قران و روایات، دوفصلنامه مطالعات علمی مطالعات فهم قران، دوره ، سال سوم، صص 105-97.
    3. سلطان محمدی، حسن، جهانیان،منوچهر، ایمانی خوشخو، محمدحسین و   زهرا ناد علی پور(1400) ارائه الگوی گردشگری تعالی‌گرا با رویکرد ارتباطی، فصلنامه گردشگری و توسعه، دوره 12، شماره 4 ، صص 99-85.
    4. شالبافیان، علی اصغر(1392) گردشگری از نگاه مقام معظم رهبری ، مرکز پژوهش های مجلس، دفتر مطالعات فرهنگی، ص 23.
    5. شرف­الدین ، حسین(1399) رویکردی روان‌شناختی به سرگرمی و فراغت، دوفصلنامه پژوهش نامه سبک زندگی، دوره 6 ، شماره 2، صص124-103.
    6. ضرغام بروجنی، حمید و مریم صداقت(1397) الگوی پارادایمیک توسعه پایدار گردشگری (مبتنی بر استقرای داده بنیاد از بیانات مقام معظم رهبری)، دوفصلنامة علمی – پژوهشی پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، دانشکده علوم انسانی اسلامی و قدرت نرم دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین)ع(، سال هفتم، شماره شانزده، صص208- 167.
    7. ضرغام بروجنی، حمید و مریم صداقت(1397) مدل توسعه پایدار گردشگری در جهت تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، رساله دکتری رشته مدیریت گردشگری، دانشکده مدیریت و حسابداری، داشگاه علامه طباطبایی، استاد راهنما ضرغام بروجنی، ص462.
    8. ضیایی، محمود و عباسی،دیاکو(1397) چالش ها و رویکردهای توسعه ی گردشگری پایدار: از نظریه تا عمل، مجله­ی برنامه­ریزی و توسعه گردشگری سال هفتم، شماره ی 42 ، صص37-8.
    9. طلایی­شکری، شهاب و شفیعا، سعید(1400) بررسی تحلیلی سند راهبردی توسعه گردشگری: تطبیق با اسناد بالادستی ودیدگا ههای خبرگان، فصلنامة علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه،سال دوازدهم، شماره سوم، صص98-77.
    10. طلایی­شکری، شهاب(1398) طراحی و تبیین الگوی صنعت گردشگری با رویکرد پویایی سیستم (صنعت گردشگری جمهوری اسلامی ایران(، رساله دکتری، رشته مدیریت، دانشگاه شهید بهشتی، ص232.
    11. عباس زاده مهدی و اسلامی احمد(1401) مبانی فلسفی معنویت در اسلام (با نگاهی به تفاوت آن با رویکرد غیردینی)، نشریه فرهنگ و ارتقاء سلامت فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، جلد ۶ شماره ۳ صفحات ۴۲۰-۴۱۲.
    12. عباسی، دیاکو(1399) چارچوب اجرای سیاست گردشگری در جمهوری اسلامی ایران ، رساله دکتری رشته مدیریت گردشگری ، استاد راهنما ضرغام بروجنی، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری،
    13. علمی مقدم، مصطفی(1396) واکاوی اهمیت به گردشگری در رهنمودهای مقام معظم رهبری (مد ظله العالی)، کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد، توانمند­سازی صنعت گردشگری در توسعه، موسسه آموزش عالی شاندیز، ص 9.
    14. غلامرضائی، جواد و اسکندری، امیرحسین(1403) انواع گردشگری از منظر منابع دینی و توسعه حلال آن در جمهوری اسلامی ایران، نشریه راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال سیزدهم، شماره سوم، صص 976-937.
    15. غنی­پور، فاطمه، پروانه، غنی­پور و زینب دولت آبادی(1394) منویات مقام معظم رهبری (مدظله العالی ) و ابلاغیه سند اقتصاد مقاومتی راهبرد توسعه گردشگری، اولین همایش هنر، صنایع دستی و گردشگری، موسسه عالی علوم رفتاری خوارزمی، شیراز.
    16. فلاح، فریبا، فلاح، سمیرا و سربازیان، رقیه (1396) نقش و جایگاه فرهنگ در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ششمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، تعمیق و تکمیل الگوی پایه پیشرفت، تهران: مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
    17. مرکز پژوهش های مجلس(1398) الزامات تحقق گام دوم انقلاب. گردشگری (با محوریت گردشگری خانوادگی)، معاونت پژوهشهای اجتماعی فرهنگی، دفتر: مطالعات آموزش و فرهنگ، صص38 -1 ، تهران.
    18. منصوری، مریم، فرزان، فرزام و مهرزاد حمیدی(1399) تدوین مدل اوقات فراغت دانشجویان کشور، رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، دورة 8، شمارة 28 ، صص145-131.
    19. میرتقیان رودسری، سیدمحمد(1402) گفتمان گردشگری در ایدئولوژی مقام معظم رهبری ، فصلنامه علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه، سال دوازدهم ، شماره اول.صص 161-143.
      • کتاب­ها
    20. سلیمانی، یعقوب ؛ سبزی، برزو(1397). معنویت در گردشگری با تاکید بر سفرهای راهیان نور، فاتحان ، تهران، ص192.
      • منابع اینترنتی
    21. بیانات مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه­ای (مد ظله العالی) قابل دسترسی در سایت khamenei.ir

    منابع فارسی به لاتین

    Articles

    1. Asadian Ardakani, Faezeh (2018). Designing a Dynamic Model for the Development of Religious Tourism in the Islamic Republic of Iran, PhD Dissertation in Tourism Management, Allameh Tabataba’i University, Faculty of Management and Accounting.
    2. Shalbafian, Ali Asghar (2013). Tourism from the Perspective of the Supreme Leader, Research Center of the Parliament, Cultural Studies Office, p. 23.
    3. Saghaei, Mohsen, and Abdar Esfahani, Mehdi (2014). Tourism from the Perspective of the Quran and Narrations. Two Quarterly Journal of Scientific Studies of Quranic Understanding Studies, Period, Third Year, pp. 97-105.
    4. Soltān Mohammadi, H., Jahānian, M., Imāni Khoshkhoo, M., & Nād Ali Pour, Z. (2021). Presenting a model of transcendent tourism with a communicative approach. Tourism and Development Quarterly,12(4), 85–99.
    5. Sharafeddin, Hossein (2020). A Psychological Approach to Entertainment and Leisure, Lifestyle Research Journal, 6, No. 2, pp. 103-124.
    6. Zargham Boroujeni, Hamid & Maryam Sedaghat (2018). A Paradigmatic Model for Sustainable Tourism Development (Based on Grounded Theory from Supreme Leader's Statements), Cultural Defense Quarterly, Islamic Humanities and Soft Power Faculty, Imam Hossein University, Vol. 7, No. 16, pp. 167-208.
    7. Zargham Boroujeni, Hamid & Maryam Sedaghat (2018). Sustainable Tourism Development Model for Achieving the Iranian-Islamic Progress Model, PhD Dissertation in Tourism Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Advisor: Zargham Boroujeni, p. 462.
    8. Ziaei, Mahmoud & Abbasi, Diako (2018). Challenges and Approaches to Sustainable Tourism Development: From Theory to Practice, Tourism Planning and Development Journal, 7, No. 42, pp. 8-37.
    9. Talayi Shokri, Shahab & Shafi’a, Saeed (2021). Analytical Review of the Strategic Document for Tourism Development: Comparison with Higher-Level Documents and Experts' Views, Tourism and Development Quarterly, 12, No. 3, pp. 77-98.
    10. Talayi Shokri, Shahab (2019). Designing and Explaining a Tourism Industry Model with a System Dynamics Approach (Iran's Tourism Industry), PhD Dissertation in Management, Shahid Beheshti University, p. 232.
    11. Abbasi, Diako (2020). Framework for Implementing Tourism Policy in the Islamic Republic of Iran, PhD Dissertation in Tourism Management, Advisor: Zargham Boroujeni, Allameh Tabataba’i University, Faculty of Management and Accounting.
    12. Abbaszadeh, Mehdi, and Eslami, Ahmad (2022). Philosophical Foundations of Spirituality in Islam (With a Look at its Difference from a Non-Religious Approach). Journal of Culture and Health Promotion, Iranian Academy of Medical Sciences, Vol. 6, No. 3, pp. 412-420.
    13. Elmi Moghadam, Mostafa (2017). Exploring the Importance of Tourism in the Guidance of the Supreme Leader, International Conference on Modern Research in Management, Economics, and Empowering the Tourism Industry, Shandiz Higher Education Institute, p. 9.
    14. Ghanipoor, Fatemeh, Parvaneh Ghanipoor & Zeynab Dowlatabadi (2015). The Supreme Leader's Statements and the Resistance Economy Decree as a Strategy for Tourism Development, First Conference on Art, Handicrafts, and Tourism, Kharazmi Behavioral Sciences Higher Institute, Shiraz.
    15. Fallah, Fariba, Fallah, Samira & Sarbazian, Roghieh (2017). The Role of Culture in the Iranian-Islamic Progress Model, Sixth Conference on the Iranian-Islamic Progress Model, Tehran: Center for the Iranian-Islamic Progress Model.
    16. Gholamrezaei, Javad, and Eskandari, Amir Hossein (2024). Types of Tourism from the Perspective of Religious Sources and its Halal Development in the Islamic Republic of Iran. Journal of Socio-Cultural Strategy, Thirteenth Year, Number Three, pp. 937-976.
    17. Parliament Research Center (2019). Requirements for Achieving the Second Step of the Revolution: Tourism (Focused on Family Tourism), Social and Cultural Research Directorate, Education and Culture Studies Office, pp. 1-38, Tehran.
    18. Mansouri, Maryam; Farzan, Farzam; and Mehrzad Hamidi (2020). Developing a Leisure Time Model for University Students in the Country. New Approaches in Sports Management, 8(28), pp. 131-145.
    19. Mirtaghian Roodsari, Seyyed Mohammad (2023). Tourism Discourse in the Ideology of the Supreme Leader, Tourism and Development Quarterly, 12, No. 1, pp. 143-161.

    Books

    1. Soleimani, Yaghoub; Sabzi, Borzu (2019). Spirituality in Tourism with Emphasis on Rahian-e-Noor Travels, Fatehan Publishing, Tehran, p. 192.

    Internet Resources

    1. Supreme Leader’s Statements by Ayatollah Khamenei, available on the website: khamenei.ir.
    • References (in English)
      • Articles
    1. Al Balushi, Amina Abdullah Majid (2020) Tourism host-guest encounters in the conservative Muslim setting of the Sultanate of Oman. PhD thesis, College of Social Sciences University of Glasgow p 381.
    2. Attride-Stirling, J. (2001).Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research, Qualitative Research, 1(3), 385-405.
    3. Irena (2020) Hopeful Tourism A New Transformative Perspective,Tourism Geographies, ISSN: 1461-6688
    4. Bauer, Ashley S & Thomas J(2019) Conceptual overlap of spirituality and religion: An item content analysis of several common measures, Journal of Spirituality in Mental Health Volume 21, Issue 1, Pages 14-36.
    5. Bashir, F., Tahir, Z., & Aslam, A. (2022). Role of change leadership in attaining sustainable growth and curbing poverty: A case of Pakistan tourism industry. Frontiers in Psychology, 13, 934572.
    6. Dredge, Dianne (2022) Regenerative tourism: transforming mindsets, systems and practices, Journal of Tourism Futures.
    7. El Many, R. (2016). The six systems thinking steps to solve complex problems. Designorate. Retrieved
    8. Khan, S., & Ali, M. (2022). Role of change leadership in attaining sustainable growth and poverty reduction through tourism industry of Pakistan. Frontiers in Psychology, 13, 966677.
    9. Lindokuhle Mkhize. Sandile & Ivanovic. Milena (2020) Building the Case for Transformative Tourism in South Africa, African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, Vol 9, No 4, pp. 717-731
    10. Mahrous, Ahmed. Khodair. (2024). Designing a tourism system thinking approach for tourism research. Tourism Management Perspectives, 34, 100660
    11. Nunkoo, R. (2017). Governance and sustainable tourism: What is the role of trust, power and social capital? Journal of Destination Marketing & Management, 6(4), 277-285.
    12. Uslu, A., Alagöz, G., & Güneş, E. (2020). Socio-cultural, economic, and environmental effects of tourism from the point of view of the local community. Journal of Tourism and Services, 11(21).
    13. Vidickienė. Dalia, Vilke. Rita and Gedminaite-Raudonė, Zivile (2020) Transformative Tourism As An Innovative Tool For Rural Development, European Countryside, 12 · 2020 · No. 3 · p. 277-291.
    14. Webster, C., & Ivanov, S. (2016). Political ideologies as shapers of future tourism development. Journal of Tourism Futures, 2(2), 109-124.
      • Books
    15. Fletcher, J., Fyall, A., Gilbert, D., & Wanhill, S. (2017). Tourism: Principles and Practice (6th ed.). Pearson Education, p 672.
    16. Sharpley, R., & Telfer, D. J. (2015). Tourism and Development in the Developing World. Routledge.
    17. Sharply, Richard and Telfer,David J. (2014). Tourism and Development in The Development in the developing World USA and Canada . routledge.
    18. Wong, P. T. P. (2016). Meaning-seeking, self-transcendence, and well-being. In A. Batthyany (Ed.), Logotherapy and existential analysis: Proceedings of the Viktor Frankl Institute Vienna,Vol. 1, pp. 311-322.
      • Websites
    19. (2020). Cultural Heritage and Tourism. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
    20. (2019). International Tourism Highlights. Madrid: United Nations World Tourism Organization.