مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

بازنمایی شهادت در تبلیغات محیطی شهر تهران؛ مورد مطالعه دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده فرهنگ و ارتباطات. دانشگاه امام صادق علیه السلام. تهران
2 دانشکده معارف اسامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران
3 دانشکده شهید آوینی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
4 دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران
چکیده
شهادت، یکی از ارزش‌های بنیادین در فرهنگ شیعی است و بالتبع در ایران نیز به عنوان یک کشور شیعی مورد توجه بوده و یکی از مؤلفه‌های هویتی مهم به حساب می‌آید. ترویج و تبلیغ این ارزش بنیادین، همواره در دستور کار نهادهای فرهنگی و انقلابی در جمهوری اسلامی ایران بوده است. از جمله یکی از مجاری تبلیغ نوین، تبلیغات شهری بزرگ-مقیاس است که دو نمونه آن در شهر تهران در میدان انقلاب و ولیعصر (عج) عملیاتی شده است. این دو مجرای تبلیغاتی، به دلیل جلوه‌گری بالا، همواره ظرفیت جلب توجه افکار عمومی و ایجاد موج آفرینی در جامعه را داشته است. از همین رو مطالعه مقوله شهادت در دیوارنگاره میدان ولیعصر(عج) در دستور کار این مقاله قرار گرفت.
در همین راستا با توجه به روش نشانه‌شناسی رولان بارت و از طریق بکارگیری تکنیک تحلیلی همنشینی و جانشینی، 17 تصویر (انتخاب‌شده با روش نمونه‌گیری هدفمند) مورد تحلیل تفصیلی قرار گرفته و ضمن احصای معانی صریح و ضمنی، نقاط قوت و ضعف هر تصویر بیان شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در کل، طراحی تصاویر از حیث هنری، دارای درون‌مایه خلاقیت و نوآوری است و همین امر تصاویر این دیوارنگاره را مورد توجه افکار عمومی قرار می‌دهد و معمولاً برد رسانه‌ای پیدا می‌کند. در مقام جمع‌بندی، این ویژگی‌ها در مورد دیوارنگاره احصاء‌شد: 1-تنوع شخصیت‌های شهید 2-همگرایی در شکل پیام (متن-عکس)، حسن انتخاب در دال‌های گفتمانی نوستالژیک ملی، چگالی متوسط محتوا، توجه همسان به الف-ساحت ملی و فراملی ب-گذشته، حال و آینده ج-جنسیت د-ساحات زندگی (نظامی-اجتماعی) ه-هویت ایرانی-اسلامی و-شهادت و ولایت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

6- منابع
 
6-1- منابع فارسی
مقاله­ها
-        اردکانی فرد، زهرا، عظیمی هاشمی، مژگان. (1400)، بازنمایی اخبار در رسانه های رسمی و تاثیر آن بر افکار عمومی در شبکه اجتماعی توئیتر، مطالعات رسانه های نوین، شماره 25، ص 6.
-        اعظم کثیری، آتوسا (1394)، تطبیق معناشناختی نظام تبلیغات محیطی و شهر پایدار، معماری و شهرسازی پایدار، دوره 3، شماره 2، صص 47-58.
-        زنگی، بهنام (1392)، بررسی کارکردهای اجتماعی نقاشی دیواری در ایران، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر.
-        صداقت، نفیسه (1390)، تبلیغات محیطی رسانه‌ای جدید در گرافیک محیطی، رشد آموزش، دوره 8، شماره 3، صص34-36.
-        علوی نژاد، محسن (1387)، بررسی مفهوم دیوارنگاری در منابع هنر اسلامی، نگره، دوره 4، شماره 2، صص17-30.
-        کفشچیان مقدم، اصغر، و رویان، سمیرا. (1387)، بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)، هنرهای زیبا، شماره 33، صص103-114.
-        کوثری، مسعود (1387)، نشانه‌شناسی رسانه‌های جمعی، رسانه، دوره 19، شماره 1، صص31-56.
-        کوثری، مسعود (1389)، گرافیتی به منزله هنر اعتراض، جامعه شناسی هنر و ادبیات، دوره 2، شماره 1، صص65-102
-        محبی، بهزاد (1388)، هنر نقاشی در دوران دفاع مقدس، کتاب ماه هنر، دوره 12، شماره 10، صص82-87.
-        مرادنیایی راد، مسعود (1399)، آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری فرهنگی شهرداری تهران در حوزه تبلیغات محیطی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سوره،‌ دانشکده فرهنگ  و ارتباطات.
-        مریدی، محمدرضا، و تقی زادگان، معصومه. (1391)، گفتمان های هنر ملی در ایران، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره 29، شماره 4، صص139-160.
-        هاشمی فشارکی، دیبا و ابراهیم زاده، رضا و اعتباریان، اکبر و  قیتانی، البرز (1400)، ارائه مدلی برای ارزیابی اثربخشی تبلیغات محیطی فرهنگی شهر اصفهان برمبنای رویکرد آمیخته اکتشافی، مطالعات رسانه ای، سال 16، شماره 2، صص 47-60.
کتاب­ها
-        ابن منظور، محمد بن مکرم (1414 قمری)، لسان العرب، ج 2، بیروت: دارالفکر.
-        بارت، رولان (1370)، عناصر نشانه شناسی، ترجمه مجید محمدی، تهران: الهدی.
-        بارکر، کریس (1396)، مطالعات فرهنگی: نظریه و عملکرد، ترجمه مهدی فرجی و نفیسه حمیدی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
-        پاکباز، رویین (1379)، دایره‌المعارف هنر: نقاشی، پیکره‌سازی، گرافیک، تهران: فرهنگ معاصر.
-        صدرالسادات، مهران، و اینانلو، جهان (1367)، گل و بوته در هنر اسلامی، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
-        طریحی، فخرالدین بن محمد (1414 قمری)، مجمع البحرین و مطلع النیرین، ج 2، قم: بنیاد بعثت.
-        لوسی اسمیت، ادوارد (1380)، فرهنگ اصطلاحات هنری، ترجمه فرهاد گشایش، تهران: عفاف.
-        مجلسی، محمدباقر (1403 قمری)، بحار الأنوار، ج 97، بیروت: دار إلاحیاء التراث العربی.
-        محسنیان راد، مهدی (1395)، ارتباط‌شناسی2، تهران: سروش.
-        مریدی، محمدرضا (1397)، گفتمان های فرهنگی و جریان های هنری ایران، تهران: کتاب آبان.
-        مکارم شیرازی، ناصر (1386)، ‌تفسیر نمونه، ج 21، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
-        مهدی‌زاده، سید محمد (1387)، رسانه‌ها و بازنمایی، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
منابع فارسی به لاتین
References (in Persian)
Articles
-        Ardakani-Fard, Zahra, Azimi Hashemi, Mojgan. (2021). News representation in official media and its impact on public opinion on Twitter social network. New Media Studies, 25, p. 6.
-        Azam Kasiri, Atousa (2015) Semantic comparison of the environmental advertising system and the sustainable city. Sustainable Architecture and Urbanism. Year 3, No. 2, pp. 47-58.
-        Zangi, Behnam (2013) Investigation of the social functions of mural painting in Iran. PhD Dissertation, Tarbiat Modares University, Faculty of Art.
-        Sedaghat, Nafiseh (2011) Environmental advertising as a new medium in environmental graphics. Roshd Amoozesh. Year 8, No. 3, pp. 34-36.
-        Alavinejad, Mohsen (2008) Investigating the concept of mural painting in Islamic art sources. Negareh. Year 4, No. 2, pp. 17-30.
-        Kafshchian Moghaddam, Asghar. Royan, Samira (2008) A study of contemporary mural painting in Tehran (before and after the revolution). Honar-ha-ye Ziba. No. 33, pp. 103-114.
-        Kowsari, Masoud (2008) Semiotics of mass media. Resaneh. Year 19, No. 1, pp. 31-56.
-        Kowsari, Masoud (2010) Graffiti as protest art. Sociology of Art and Literature. Year 2, No. 1, pp. 65-102.
-        Mohebbi, Behzad (2009) The art of painting during the Holy Defense era. Ketab-e Mah-e Honar. Year 12, No. 10, pp. 82-87.
-        Moradniaei Rad, Masoud (2020) Pathology of cultural policymaking of Tehran Municipality in the field of environmental advertising. Master's Thesis, Soore University, Faculty of Culture and Communication.
-        Moridi, Mohammad Reza. Taghizadegan, Masoumeh (2012) Discourses of national art in Iran. Cultural Studies and Communication. Year 29, No. 4, pp. 139-160.
-        Hashemi Fesharaki, Diba. Ebrahimzadeh, Reza. Etebarian, Akbar. Gheitani, Alborz (2021) Presenting a model for evaluating the effectiveness of cultural environmental advertising in the city of Isfahan based on an exploratory mixed methods approach. Media Studies. Year 16, No. 2, pp. 47-60.
-        Books      
-        Ibn Manzur, Muhammad ibn Mukarram (1414 AH) Lisan al-'Arab. Vol. 2. Beirut: Dar al-Fikr.
-        Barthes, Roland (1991) Elements of Semiology. Translated by Majid Mohammadi. Tehran: Al-Hoda.
-        Barker, Chris (2017) Cultural Studies: Theory and Practice. Translated by Mehdi Faraji and Nafiseh Hamidi. Tehran: Research Institute for Cultural and Social Studies.
-        Pakbaz, Rouin (2000) Encyclopedia of Art: Painting, Sculpture, Graphics. Tehran: Farhang Moaser.
-        Sadralsadat, Mehran. Inanloo, Jahan (1988) Flower and shrub motifs in Islamic art. Mashhad: Astan Quds Razavi Islamic Research Foundation.
-        Turayhi, Fakhr al-Din ibn Muhammad (1414 AH) Majma' al-Bahrayn wa Matla' al-Nayyirayn. Vol. 2. Qom: Be'that Foundation.
-        Lucie-Smith, Edward (2001) Dictionary of Art Terms. Translated by Farhad Goshayesh. Tehran: Afaf.
-        Majlisi, Muhammad Baqir (1403 AH) Bihar al-Anwar. Vol. 97. Beirut: Dar Ihya' al-Turath al-'Arabi.
-        Mohsenian Rad, Mehdi (2016) Communication Studies 2. Tehran: Soroush.
-        Moridi, Mohammad Reza (2018) Cultural Discourses and Artistic Currents of Iran. Tehran: Aban book.
-        Makarem Shirazi, Naser (2007) Tafsir Nemooneh. Vol. 21. Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiyah.
-        Mahdizadeh, Seyed Mohammad (2008) Media and Representation. Tehran: Center for Media Studies and Development.
6-2- منابع لاتین
References (in English)
References
-        Chehabi, H.E. and Fotini, Christia. (2008), The Art of state persuasion: Iran’s Post-Revolutionary Murals, published by Persica, no. 22, 1 -13.
-        Chelkowski, Peter, Dabashi, Hamid (1999), Staging a Revolution: The Art of Persuasion in the Islamic Republic of Iran, Newyork: NYU Press
-        Daftari, Fereshteh, Ram, Haggai (2002), Picturing Iran: Art, Society and Revolution, Edited by Shiva Balaghi & Lynn Gumpert, London: I.B. Tauris
-        Gruber, Christiane (2008), The Writing is on the Wall: Mural Arts in Post-Revolutionary Iran, Persica 22 (2008), 15-46
-        Hall, Stuart (1997), The Work of Representation, In Cultural Representation and Signifying Practice, London: sage Publication.
-        Marusek, S., & Wagner, A. (2024). Public Art and the Mural: Interpreting Public Memory Through Prominence, Place, and Color. Law, Culture and the Humanities.
-        Marzolph, Ulrich (2003). The martyr's way to paradis: Shiite mural art in the urban context, Ethnologia Europaea, 33 (2), 87-98.
-        Schwartz, Kevin and Gölz, Olmo (2021). Visual propaganda at a crossroads: new techniques at Iran’s Vali Asr billboard, Visual Studies, 36(1), 1-15.
-        Vanolo, A. (2017). City Branding: The Ghostly Politics of Representation in Globalising Cities.
-        Zhang, C., Wardi, R. H., & Ghazali, R. (2025). Role of Cultural Graphics Strategies in Shaping Urban Identity: A Quantitative Study of User Perception in Qinzhou City. Journal of Ecohumanism, 3(8).