معنویت و معنویت‌گرایی، یکی از مقوله‌های تربیتی اسلامی است که سراسر اندیشه و عمل امام خمینی(ره) را در بر گرفته و ملکه ذهنی و عملی او شده بود. به اعتراف بسیاری از اندیشمندان، ایشان یکی از شارحان بزرگ اسلام در زمان معاصر و یکی از تربیت‌شدگان این مکتب می‌باشد که اعتقاد، اندیشه و عمل فردی و اجتماعی او بر آموزه‌های اسلامی یا به تعبیر خودشان اسلام ناب محمدی (ص) منطبق و استوار است. با این مفروض، در این مقاله نگارنده به دنبال پاسخ به این سؤالات است که معنویت و معنویت‌گرایی از منظر امام خمینی چیست، ابعاد و شاخص‌های آن کدامند و دارای چه الگوی مفهومی است؟ بر این مبنا شناخت و تبیین اندیشه و رفتارهای معنوی امام خمینی (ره) از نیازهای اساسی مجامع علمی می‌باشد؛ چراکه با نظریه‌پردازی و تولید ادبیات در حوزه ایده‌ها و دیدگاه‌های معنوی حضرت امام(ره)، زمینه مناسب برای انتشار آن در جامعه فراهم می‌شود؛ و این در حالی است که مکاتب معنوی جدید، با سوءاستفاده از اعتقادات و نیازهای معنوی مردم و جوانان و خلق عرفان‌های کاذب، اساس انحرافات معنوی را ایجاد کرده‌اند، چنین فضایی ایجاب می‌کند که دیدگاه‌های اصیل اسلامی با استفاده از روش‌های علمی تبیین گردد؛ بنابراین شناخت معنویت و معنویت‌گرایی اصیل اسلامی بر گرفته از آرا، اندیشه و رفتارهای معنوی امام خمینی، می‌تواند ضمن آشنا ‌ساختن جویندگان با معنویت در اسلام، معارف معنوی اسلامی را به همه اقشار جامعه، به‌خصوص جوانان کشور و به‌ویژه افراد در معرض خطر عرضه کند