مطالعات راهبردی بسیج

مطالعات راهبردی بسیج

تدوین راهبردهای تقویت کارکردهای هیأت های مذهبی با رویکرد ارتقاء قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان
عباس بابایی 1
احمد باصری 2
مهدی ناظمی اردکانی 3
حجت ا... مرادی 4
1 دانشجوی دکتری رشته مهندسی سیستم های فرهنگی دانشگاه جامع امام حسین(ع)
2 استادیار دانشکده فرهنگی و اجتماعی دانشگاه جامع امام حسین(ع)
3 دانشیار دانشکده فرهنگی و اجتماعی دانشگاه جامع امام حسین(ع)
4 استادیار دانشکده فرهنگی و اجتماعس دانشگاه جامع امام حسین(ع)
چکیده
هیأت های مذهبی به عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت نرم در نظام جمهوری اسلامی ایران دارای کارکرد اصلی که توسعه فرهنگ شیعی و عاشورایی است و کارکردهای فرعی شامل کارکرد فرهنگی، مذهبی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی و هنری است. این تحقیق با هدف ارائه راهبردهای تقویت کارکردهای هیأت های مذهبی با رویکرد ارتقاء قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران فراهم شده است. به لحاظ روش شناسی از نوع مطالعات کاربردی و نمونه آماری تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 60 نفر انتخاب گردید برای جمع آوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه و برای تجزیه و تحلیل از روش خبرگی استفاده گردید. ماتریس ارزیابی موقعیت هیأت های (نمودار space) نشان دهنده وضعیت تهاجمی خفیف است و در پنج سال آینده این موقعیت به فعال شدید در خواهد آمد. نتایج تحقیق نشان داد که باید با تقویت محتوای عزاداری و آموزش مداحان، سخنرانان و دست اندرکاران هیأت ها از فرصت‌ها و نقاط قوت موجود نهایت بهره برداری را به عمل آورده و با تبیین اهمیت موضوع از ایجاد انحرافات و کج روی‌ها و آسیب­های موجود در هیأت­های مذهبی جلوگیری نمود.
کلیدواژه‌ها
کارکردگرایی
هیأت های مذهبی
قدرت نرم
ماتریس سوات
راهبردهای تقویت
  • احمدی، ابوالفضل. (1394)، بررسی جامعه شناختی رابطه سبک زندگی و هیأت های مذهبی، نشریه مهندسی فرهنگی سال نهم، شماره 83، بهار  1394، ص 11.
  • ایزدی، قدرت ا...(1387)، مؤلفه‌های قدرت نرمِ جمهوری اسلامی ایران با رویکرد اسلامی، فصلنامه معرفت سیاسی، شماره 8.
  • بهار، مهری و احمدی، ابوالفضل (1393)، بررسی جامعه شناختی تغییرات کارکردی هیأت‌های مذهبی، نشریه مهندسی فرهنگی، شماره 80، تابستان 1393.
  • خیمه (1382- 1384)، مجله خیمه، نشریه هیات های مذهبی در ایران، تمام شماره هااز 1 الی 23. قم  خیمه، شماره 17 و 18، خرداد و تیر 1384
  • درودی، مسعود (1394)، کارکرد سیاسی هیات های مذهبی در ایران، فصلنامه ژرف پژوه، سال دوم، شماره 2 و 3، زمستان و بهار 94-1393.
  • زرقانی، هادی (1388)، مقدمه‌ای بر قدرت ملی، مبانی، کارکردها، محاسبه و سنجش، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • مجدالاشرافی، سید منصور (1384)، کارکردهای اجتماعی هیأت های مذهبی، نشریه خیمه،مهرماه ، شماره 21،ص 14.
  • قرآن کریم، ترجمه دکتر مهدی فولادوند.
  • نهج البلاغه (1383) سخنان امام علی (ع)، ترجمه محمد دشتی، قم، انتشارات مهدی موعود بوشهر.
  • ابن طاووس، سید (1381)، لهوف، ترجمه میر ابوالحسن ابوطالبی، تهران، انتشارات سروش.
  • جمعی از نویسندگان (1387)، فضیلت و آیین مجالس ذکر اهل بیت (ع) از منظر امام خمینی و مقام معظم رهبری، واحدپژوهش دفتر فرهنگی فخرالائمه.
  • دورکیم، امیل (1383)، صور ابتدائی حیات دینی، باقر پرهام، تهران، مرکز.
  • رحمانی، جبار و همکاران (1381)، هیات های عزاداری در جامعه ایران، تحقیق درسی فرهنگ و توسعه، استاد، دکتر فکوهی.
  • ریویر، کلود (1382)، درآمدی برانسان شناسی، ترجمه ناصر فکوهی، تهران، نشر نی.
  • فاطمی، مرتضی (1386)، آسیب‌شناسی عزاداری، قم، انتشارات ائمه، چاپ اول.
  • صحیفه نور (1375)، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ج 21، ص 173. ج 15، ص، 330-333 وج 16، ص 346 و ج 17، ص 57.
  • محدثی، جواد (1381)، فرهنگنامه عاشورا (خلاصه «فرهنگ عاشورا» برای جوانان)، قم، نشر معروف.
  • مطهری، مرتضی (1379)، حماسه حسینی، ج 1 و ج 2، تهران، انتشارات صدرا.
  • مظاهری، محسن (1389)، رسانه شیعه، تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل.
  • میتزبرگ، جان (1987)، مدیریت راهبردی صنعتی، ترجمه علی محقر و همکاران، مشهد، سخن گستر.
  • نای، حوزف اس، (1389)، آموزش عالی، فرهنگ عامه و قدرت نرم (پیشگفتار درک قدرت نرم)، ترجمه سید محسن روحانی–تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • .............................، (1388)، قدرت نرم، با مقدمه اصغر افتخاری، ترجمه سید محسن روحانی– مهدی ذوالفقاری، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) و پژوهشکده بسیج.
  • نوری، حاج میرزا حسین (1379)، چشم اندازی به تحریفات عاشورا، لولوء و مرجان، مصطفی درایتی، قم، احمد مطهری.
  • هالیستر، جان نورمن (1373)، تشیع در هند، ترجمه آزر میدخت، مشایخ فریدی، مرکز نشر دانشگاهی.
  • همیلتون، ملکلم (1377)، جامعه‌شناسی دین، محسن ثلاثی، تهران، تبیان.
  • هیأت (1391)، فضیلت و آیین مجالس ذکر اهل بیت (ع) در بیان و سیره ائمه هدی، امام و رهبری، قم، انتشارات مهر فاطمه.
  • پورسلطان، علی اکبر (1391)، آسیب شناسی هیأت‌های مذهبی، سایت فجر 57.
  • جباری، علی و جدیدی، اکبر (1386)، آسیب شناسی مراسم عزاداری‌های حسینی در اندیشه‌های امام (ره) و مقام معظم رهبری، تهران، سایت راسخون.
  • روحانی نژاد، حجت‌الاسلام حسین (1391)، معاون امور فرهنگی و تبلیغ سازمان تبلیغات اسلامی مصاحبه مطبوعاتی.
  • دریکوند، حجت‌الاسلام روح الدین (1392)، رئیس شورای هیأت های مذهبی کشور، مصاحبه با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا).
  • شریفی، هادی، (۱۳۹۳)، مقاله «تهاجم هیأت ها و تهاجم به هیأت ها»،خبرگزاری تسنیم، ۰۲/آبان/۱۳۹۳.
  • معممی نژاد، رضا (1394)، مدیرکل تشکل‌های دینی و مراکز فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی، مصاحبه مطبوعاتی، خبرگزاری فارس، زنجان،22/07/94.
  • میرزایی، امیرحسین (1390)، آسیب شناسی مراسمات عزاداری از منظر مقام معظم رهبری، نصر نیوز.
  • Bourdieu, Pierre (1984). Distinction. London، Routledge & Kegan Paul.
  • Brown, Roger (1965). Psychology & Social Structure. New York، The Free Press
  • Parsons, Talcotte (1964). The Social System. New York، a Free Press Paper Back andMacmillan. Pub.
  • Rosengern, Karl Erik (1996). Media Effects and Beyond، Culture, Socialization andLifestyle. London and New York،
  • Solomon, Michael R. (1994). Consumer Behavior. Boston، Allyn & Bacon.
  • Nye, J.S. (2005).Soft Power And Higher Education, Harvard، Harvard University Press, educause.edu/ir/library/pdf/FFP0502S.pdf,accessed،18Dec.2008.
  • Nye, Joeph.s., (2004), The Benefits of SoftPower.
  • Nye, Joseph Jr. (2011). The Future of Power. New York،
مطالعات راهبردی بسیج
دوره 20، شماره 75
729
تابستان 1396
صفحه 31-62